<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
                                 <?xml-stylesheet type="text/css" href="http://www.seksualidat.com/weblog/themes/standard/rss_style.css" ?>
                                 <rss version="2.0">
                                 <channel>
                                 <title>Latest blogs @ Blòg di Reyna Joe</title>
                                 <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php</link>
                                 <description>These are the latest blogs to be posted at Blòg di Reyna Joe</description>
                                 <lastBuildDate>Mon, 6 Sep 2010 14:34:23 GMT</lastBuildDate>
                                 <language>en-us</language>
                                 <generator><![CDATA[Blòg di Reyna Joe]]></generator>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Mata tempu]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=80</link>
                                    <pubDate>Mon, 19 Jul 2010 06:08:40 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=80</guid>
                                    <description><![CDATA[Ta fakansi i bo ta sali ku e muchanan i naturalmente bo ta hañabo den situashonnan ku por ta bo tin ku sinta warda anto e ora ei abo tin ku buska un manera pa entretené e mucha pa asina ei e keda trankil, sin molestiá otro hende, pa e no kansa abo ni hasi su mes daño. 
Ideal lo tabata ku si nos por a bisa e mucha: “Sinta aki!” Pero nos tur sa ku un mucha mester move, un mucha no por sinta ketu pòrnada i nos nunka no ta pèrdè pasenshi ku e muchanan, pasobra e kosnan ku nan ta hasi ta kos di mucha. Nos tambe tabata mucha anto nos tin hopi komprenshon pa e kos di e muchanan ku nan ta hasi, anto nos ta yuda nan pa hasi kos di mucha pero na mes momentu nan tin ku siña. 

I ta p’esei na momentu ku bo tin ku sea bai dòkter, bo tin ku bai pòstkantor, bo tin ku warda na aeropuerto, no ta importá, sòru pa abo tin kos di hasi pa e mucha. Si ta abo so ta otro kos, pero si bo ta huntu ku mucha, sòru semper pa bo kana ku pèn ku papel. Si bo por kana ku papel di kolo, anto krepa òf algu otro ku e mucha por klùr. Lo ta hopi bon pasobra e ora ei, bo ta pone mucha sinta, e ta bira mas trankil, pasobra e tin ku sinta konsentrá pa e pinta.  
Bo mes por kana ku pèn ku papel tambe, anto e momentunan largu ku bo tin ku sinta warda e ora ei bo ta sinta skirbi karta pa e amiga, un hende ku bo ke sorprendé. Pasobra awendia tin muchu telefòn, ku e-mail masha great mes, bo mes sa, nos no ta tempu di Flintstone. Kier men nos ta masha kontentu ku e tempu aki, pero esta dushi ora bo haña un karta no? Ku bo por kai sinta les’é. Kier men ora abo tin ku sinta warda pòrnada, skirbi un hende un karta.  

Otro kos ku bo por hasi ora bo ta huntu ku mucha, bo por hunga e wega di ki tin skond’é? Anto bo ta menshoná un kos ku bo ta mira, anto e mucha tin ku sinta banda di bo rei ta kiko e kos ta. Tambe bo por hunga wega di sifra ku e mucha. Skonde un sifra, bo ta skirbié riba un papel, anto e mucha tin ku  rei ta kua sifra esei ta. Bo por sinta huntu ku e mucha skirbi un poesia, lag’é rima huntu ku bo anto abo ta skirbié p’e. Tambe bo por traha frasenan, kier men bo ta traha un frase anto e mucha pa wak kon e mucha ta konsentrá, e mucha obligatoriamente mester keda ripití un frase. Kier men nos ta papiando, nos ta bisando p.e. : “Awe nochi mi tei kome bonchi, buchi ku buchi.” Anto e mucha tin ku kontestá: “Buchi ku buchi, e bonchi mi ta komé ku funchi, buchi ku buchi.” Asina ei bo ta keda anto kada biaha bo ta keda bisa: buchi ku buchi, buchi ku buchi. Esun ku bisa un frase, sin bisa, buchi ku buchi, na kuminsamentu i sin bisa buchi ku buchi na final, esei naturalmente ta haña un punto. 

Bo ta marka simplemente un punto, anto esei por ta un bon rason pa despues bo primintí e mucha. Kier men si e keda trankil e tin tantu punto anto esun ku tin mas tantu punto tin mag di bisa kiko nan ta kome e dia ei òf kiko nan ta bai hasi e dia ei, algu agradabel. Kier men bo ta reta e mucha un tiki pa e pone su atenshon i sinta trankil i no molestiá otro hendenan ku tin den bisindario. Pasobra nos yunan tur ta masha great, nan ta masha kiut, masha tuti, pero hopi biaha e komportashon di mucha ku ta normal ku nan tin, no ta un komportashon ku otro hende grandi ku a lubidá kaba ku nan tabata mucha por apresiá. Anto nos tin ku evitá ku nos yunan ta molèster pa otro hende. 

Loke semper ta bon, p.e. si ta bo so ta sinta warda un kaminda, pa bo kana ku un buki. Hasié simplemente un kustumber ku semper bo ta kana ku un buki. Anto tiki, tiki bo ta les’é. Pa e mucha tambe, e mucha tambe mester kustumá ku ora ta sali kas, kue un buki, paso si nos tin ku sinta warda, ya nos tin un buki pa nos wak aden. 

Un wega ku bo por hasi tambe, ta purba na trein bo memoria na momentu ku bo tin ku sinta warda. Esaki ta fásil pa un hende grandi ku a práktika kaba pa sinta ketu anto bo ta mata bo tempu dor di memorisá loke tin den e pasio kaminda bo ta. Bo ta sinta den un sala di dòkter? Memorisá kiko tin den e sala ei, unda tur kos ta poné. Esaki ta un wega prèt ku bo por hunga bo so trankil sin niun hende sa. Tur esten bo ta sinta skucha kiko otro hende ta sinta papia. 

Den kaso ku bo no tin gana di sinta warda masha hopi, hopi biaha tin un asistente kaminda bo ta òf tin un otro hende ofisial, kier men no un hende ku tambe ta sinta mata tempu pero p.e. un hende ku ta traha den e lugá ku bo tin ku sinta warda, bo por dun’é tambe bo number di selular, anto bo tei kana hasi bo ehersisio pafó. Kana rèk pia un tiki pasobra esei tambe ta algu ku tin ku hasi anto bo ta probechá no!

I si abo ta un hende ku ta gusta saka potrèt ku esei, kana semper ku un kámara. Awendia kámara digital no ta kosta dje tantu ei. Bo ta kana kuné, anto bo ta saka potrèt di bestia, di mata, di ambiente. Semper ta bon pa bo tin, segun bo ta den serka di sentro di suidat, pa bo por dokumentá kiko tin. Awe tin un kos, mañan e no tei mas. Kier men e imágen di suidat ta kambia anto abo por ta esun ku tin potrètnan ainda di un sierto lugá. 

I naturalmente semper tene kuenta ku e telefòn selular. Si bo tin ku mata tempu, ta abo tin ku mata tempu. Otro hende tambe, pero keremi nan no ta interesá den bo kombersashon. Kier men si bo tin ku sinta mata tempu anto bo ke bai papia ku un hende, bo ke bèl un hende, masha dia bo no a kombersá ku bo komader anto awor aki bo ta bèl e pasobra awor aki bo ta bai kombersá kuné un poko, pasobra bo ta sinta pèrdè tempu anto detayá bo ta kont’é tur kos. Keremi lo tin hende den bo bisindario ku no ta apresiá loke ta pasando na e momentu ei. 

Shonnan tene kuenta ku otro, nos tin ku biba ku otro i naturalmente nos ta evitá den tur forma pa hasi kosnan ku ta pone ku otro hende ku tambe tin ku mata tempu, ta hañá nan ta mata tempu iritando nan mes ku nos. Ban pa bon manera. Bo mes sa ku bon manera i bon komunikashon nos ta tende tur porta habri.  
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Patriotismo]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=79</link>
                                    <pubDate>Sun, 18 Jul 2010 03:21:41 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=79</guid>
                                    <description><![CDATA[Nos ta biba den un pais úniko. Nos ta un pais kaminda tin diferente selebrashon basá riba e diferente gruponan di hende ku a bin biba riba nos pais. I ora nos papia di e importansha di e selebrashon di pais i di kultura, nos ta realisá kon importante patriotismo ta. Kon importante ta pa hendenan tin algu ku ta mara nan mes na nan pais. Algu ku ta pone ku nan ta komprondé dikon nan mester tei pa nan pais, nan mester traha pa nan pais. Pa kiko mester duna un man pa nos pais den tur forma ta mihó posibel. 

Lamentablemente bo ta ripará ku ora ku hopi di nos hendenan ta selebrá fiestanan grandi di pafó, di paisnan grandi poderoso, ku hopi biaha loke nos mes tin di selebrá ta keda mirá komo algu di ménos importansha, ta keda mirá komo algu ku no tin e poder pa mara nos na nos pais. 
Pasobra ta esei ta e kos ku ta pasa. Hopi hende di aki tòg no ta sinti pakiko mester tin e sentido di patriotismo, pakiko nan mester stima nos isla i pakiko tambe nan mester yuda pa kos ta mihó posibel aki. 
Kisas pasobra ta parse ku nos hendenan ta manera nomado, kier men ku nos por biba unda ku ta. 
Kisas pasobra nos sistema di formashon i programá nos hendenan no ta inkluí tambe patriotismo, kier men e sentido di stima nos mes pais. 

Por tin hopi motibu. Kisas ku hendenan tin asta e kurashi òf ta sinti nan mes liber pa bisa: “Pakiko mi mester sinti algu pa e lugá aki?” Miéntras ku hopi di nos, asta hendenan ku no sa pakiko mester sinti algu pa nos islanan, ta selebrá, òf ta partisipá òf ta felisitá hendenan di otro pais ku si ta habrí pa bisa, maske nan ta riba nos suela, abiertamente pa kiko nan ta selebrá fiestanan nashonal di unda nan a bini i nan ta para p’e, maske ta aki nan ta gana nan plaka.
Pa nan biba aki, den nan kurason i alma, ta di unda nan a bini ta mas importante, ta mas mihó, ta esun. 

Nos kaminda ta largu, anto sigur ku nos tin e kambionan asina importante i vital di nos struktura estatal, ta hopi importante pa nos para ketu i pensa. 
Kisas generashonnan ku tei ta kaso pèrdí, pero pa nos hóbennan splika nan, mustra nan pakiko nan mester stima nos lugá, pakiko nan mester ta orguyoso di ta parti di nos pais, pakiko nan mester sinti ku ta aki bo tin ku traha, desaroyá pa e pais bai dilanti. E ta keda un reto, pasobra nada no ta kambia di un dia pa otro. Pero netamente pasobra e ta un reto e por ta hopi interesante pa para ketu n’e. 

Personalmente mi ta kere ku ta mayornan tin ku kuminsá den kas, kada unu, splika nan yunan, splika esnan ku ta kai bou di nan responsabilidat, kon mester traha i pakiko mester traha pa e lugá kaminda ku nos ta biba. Si mayornan mes no por splika e muchanan, nos tin un problema serio. Pasobra te ora ku nan ke yega skol kisas nan ta haña un maestro konsiente ku ta duna nan splikashon, por ta lat kaba pa trese e motivashon den e hóben pa e traha pa su pais. 
En todo kaso, nos ta sigui purba, nos ta sigui papia pa wak kiko nos por hasi, ku por hasi e diferensha ku aki tambe nos hendenan ta komprondé e peso, poder, nifikashon di ta un patriota. Esaki tur tambe ta mará na e hende di mas importante ku abo konosé. 
Pasobra si bo sa ku abo ta e hende di mas importante ku abo konosé, si bo sa pakiko bo tin ku traha pa bo mes, pakiko bo tin ku sòru pa tur desishon ku bo tuma ta nifiká tambe un bon desishon pa abo, e ora ei outomátikamente bo ke tambe pa rondó di bo ta mihó posibel.

I si rondó di bo ta mas mihó posibel, pasobra abo ke, esaki ta nifiká outomátikamente ku bo ta logra tambe e estilo di bida notabel ku bo meresé. 
Ta hopi kos ta mará na otro. Bo so no por ta bon anto bo ambiente si nò. 
Kier men nos mester duna un man pa rondó di nos tur kos ta bon, pa asina ei nos ban dilanti huntu. Sigur nos ku a skohe pa keda biba den e pais nobo ku ta na kaminda. 

Shonnan hopi rason pa nos selebrá nos mes. Pasobra ora bo por selebrá bo mes ta ora bo ta un hende konsiente, ora bo wak den spil bo sa ken bo ta mira, bo gusta e hende ku bo ta mira, bo ta apresiá e hende ku bo ta mira, bo ta respetá e hende ku bo ta mira anto outomátikamente bo ta traha tambe pa e lugá kaminda e hende ku bo ta mira ei mester ta, ta mihó posibel. 
Ban sigui selebrá nos mes!
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Bon manera tambe ku hende ku desabilidat]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=78</link>
                                    <pubDate>Wed, 14 Jul 2010 20:38:40 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=78</guid>
                                    <description><![CDATA[Den nos komunidat tin tur sorto di hende. Hopi hende den nos komunidat tin un desabilidat. Tin bo ta mira, tin bo no por mira.
Den kaso ku bo por mira ku un hende tin desabilidat ta importante pa bo tene kuenta aki tambe ku bon manera i bon komunikashon den kontakto kuné.
Sigur si abo mes ke mantené den bo estilo di bida notabel e imágen korekto.

Ta p’esei:
Tene kuenta ku awendia nos ta uza e palabra desabilidat i no ta bisa hende mankaron mas. Tene kuenta ku esei, pasobra esei tambe ta un manera ku ta akseptá i apresiá pa bo referí na un hende ku tin un desabilidat visibel. 

Ora bo topa un hende ku desabilidat papia direktamente kuné. E ta un hende i  por ta ku su kurpa tin un desabilidat pero su mente no. Kier men papia kuné manera bo ta hasi ku un hende ku tin un desabilidat ku abo no por mira. No trat’é manera un mucha, papiando ku hende rondó di dje sin dirigí bo mes direktamente n’e. 

Si bo ta duna tur otro hende ku bo topa un man, bo ta duna un hende ku desabilidat tambe un man. 

Identifiká bo mes na un hende ku desabilidat visual. I semper lag’é sa ora bo ta sali bai for di kaminda ku e ta. Pasobra un hende ku desabilidat visual, hopi biaha no sa si bo tei òf bo no tei. Kier men no lag’é den e duda, yud’é i komportá bo mes kordial i sivilisá kuné. I si e ta kana ku un kachó ku ta wak p’e, no bai kita atenshon di e kachó di loke e ta hasiendo. Pasombra e kachó ei ta mirando pa e hende i si bo kita atenshon di e kachó òf bai hunga ku e kachó ku tur eseinan, bo ta pone ku e por stòp di hasi su trabou anto esei no ta algu korekto. 

Si bo topa un adulto ku desabilidat: trat’é komo adulto. No hasi manera ta mucha chikitu e ta, anto no yam’é na su nòmber djis pasobra e tin un desabilidat. Ku ta señor ku señora bo tin ku bisa, hasié i no trat’é manera hende kèns. 

Tampoko no grita un hende ku desabilidat ouditivo. Papia normal kuné.

No mishi ku un hende ku ta sintá den un stul di wil. No pusha e stul p’e sin ku e mes a pidibu; no yuda sin outorisashon. 

Trata e hende ku desabilidat ku rèspèt. 

E mihó kos ta, kòrda ku ora bo atendé ku hende ku desabilidat ku ta ku un hende bo ta atendiendo!
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Yuda un amiga/u.]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=77</link>
                                    <pubDate>Wed, 7 Jul 2010 21:40:01 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=77</guid>
                                    <description><![CDATA[Hopi biaha, pasobra nos ke tin e nòmber di tin bon manera, nos ta mira kosnan ku ta pasa i nos no ta mete, pasobra no ta bon manera pa bo mete den bida privá di otro hende. Sinembargo resientemente tabatin un kaso kaminda un hende muhé adulto ku tabata sosial ku tur hende, diripiente a kambia. I por a ripará tambe ku su kasá tambe a kambia di e manera sosial ku e tabata. E señora aki, dado momentu a kuminsá ta evitá tur hende i no ta atendé mas ku su amiganan.
Un amiga ku a pèrsistí pa sa kiko ta pasando a bin komprondé ku e señora a bira alkoholista. 

E pregunta tabata: “Kiko mester hasi? Atendé kuné, maske ku e amiga no ke tin nada mas di hasi ku niun hende? Òf legumai pasobra no ta mi asuntu?”

Esaki ta algu ku hopi hende mester pensa bon riba dje, pasobra bo por bisa ku no ta abo asuntu. 
Pero na momentu ku bo ta mira un otro hende ku bo ta hopi bon kuné, ku bo ke bon; ta pasando den un situashon difísil, ku su komportashon ta kambia pasobra e ta hañ’é den problemanan emoshonal, di abusu, di adikshon ku tur eseinan; ta nesesario i importante pa nos karga nos responsabilidat komo bon siudadano i teniendo reglanan korekto di etiketa na bista, duna un man i yuda un hende ku visiblemente no por yuda su mes. 

No ta nada inkorekto si bo buska yudansa ofisial pa un hende ku no por yuda su mes, den kaso ku bo mes no ke ta metí. 
Pero ta hopi lamentabel pa mira un hende su bida bai atras i pa rasonnan ku abo no ke mete, ta laga e hende kai den un abismo mas i mas grandi. 

I ta pa esei bo ta amiga/u tòg? 
Pa duna un man ora tin mester.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Ora topa esun ku ta tuma desishon]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=76</link>
                                    <pubDate>Sat, 3 Jul 2010 18:44:49 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=76</guid>
                                    <description><![CDATA[Ora bo ta trahando i sigur si bo ta traha den un empresa hopi grandi, tin chèns ku diripiente bo tin di bai atendé ku e hende ku ta tumadó di desishon final. 
Hopi lugá tin un gerente, un hefe, un mènedjer. 
Pero esei no ta e persona ku realmente ta esun te na kabes. Na momentu ku bo topa e hende aki, ku si ta na kabes, kier men esun ku ta tuma tur desishon final, bo tin di sòru pa abo no hasi niun fayo. 
Pasobra ya, e eksperensia personal ku e hende ei, bo no sa kiko e tei bisa di bo. Ki impreshon bo ta hasi riba dje. I si manera nos ta bisa den pueblo ku si su sanger lo bai ku bo.
Kier men wak pa abo hasi un bon promé impreshon.
Si bo sa adelantá ku ta bai bini un enkuentro personal, ofisial, sòru pa abo ta bon prepará. Puntra pa sa kiko bo por spera di e enkuentro. No kana puntra ken ku ta, pero puntra un hende ku tabatin kontakto kaba kuné kon lo bo tin ku komportá bo mes òf kon abo tin ku dirigí bo mes na e hende ei. 
Si tur hende ta yam’é Bubu, abo por kana bisa: “Hei Bubu òf bo tin ku bisa señor Bubu?” Ta kosnan ku bo mester sa, pa bo no daña e posishon ku bo tin na trabou si ta importante pa bo tin un trabou. I si bo ke keda ku bo trabou.

Práktika kon komuniká ora bo hañabu ku un hende den posishon di outoridat pa abo por saka benefisio di e kontakto ei. Un enkuentro ku esun ku por tuma un desishon final riba bo posishon na trabou ta un bon momentu pa bo laga sa ku bo sa kon bo tin ku komportá. Demostrá interes tambe. 
Bo ta kere esun na kabes ta mira un hende para einan, manera: ai ki mi tin kunes, anto esei lo no kapta su atenshon?
Nò! 
Lag’é i tur otro superiornan di bo kere ku abo ta e hende mas interesá den e empresa ku por tin.
Anto ora di papia, skohe bo palabranan bon. 
No hasi kos di bobo, ni hasi familiar, kana mesora bai puntr’é pa un oumento ku tur eseinan. 
Realisá ku tin hopi empresa, kaminda ku e empleadonan nunka ta mira esun te na kabes. 

Ora ku abo haña e chèns ei, wak pa bo hasi tal impreshon, pa tras di bo lomba e kana puntra: “Ma ta ken esei? Dikon nunka bosnan no a bisami ku tin un bon trahadó asina ei?” 
I si ta ami, lo mi hasi esfuerso pa haña un tiki mas kontakto mas kuné, pa por hasi e impreshon ku sin duda por habri kaminda pa un promoshon i un mehorashon di futuro di bo karera.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Felisidat]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=75</link>
                                    <pubDate>Fri, 2 Jul 2010 03:39:55 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=75</guid>
                                    <description><![CDATA[Kiko ta e kos ku bo ta hasi, pa bo ta felis? Ta un pregunta bon mira ku si abo ta konsiente ku bo t’e hende di mas importante ku bo konosé, ta un pregunta ku bo mester hasi bo mes konstantemente. 
Kon felis mi ta? Kon felis mi ke ta? I kon felis lo mi ta? 
Por ta awe mainta bo a lanta un tiki tristu, por ta a pasa un kos ku bo no gusta, tin desishonnan ta keda tumá rondó di bo ku bo no tin grep riba dje. 
Shonnan ta realidatnan di bida. Si bo ta hende, si bo ta biba, anto den bo bida tin kosnan ku ta retonan konstante, situashonnan konstante ku ta pone ku bo no ta kontentu hopi biaha. 
Pero tin algun punto ku bo mes por inkluí den bo bida pa asina ei abo por ta kontentu. Pasobra komo e hende di mas importante ku abo konosé, bo meresé di ta kontentu kontinuamente. Pasobra ta bon pa bo kurason, ta bon pa baha preshon, ta bon pa e ambiente i mas importante e ta bon pa e manera ku abo ta komportá bo mes rondó di otro hende. 
Pues seis punto pa wak kon bo por ta kontentu i felis. 

1. Kuminsá na duna balor na kosnan ku bo tin. 
Bo trabou, e pais den kua bo ta biba, sierto kosnan material, e relashon ku bo tin, e tempu ku bo por tin ku bo so, tempu ku otro hende, bo hòbi. En todo kaso, balorá esei. Pasobra e echo ku bo por tin nan, ta nifiká ku bo tin algu hopi bon. Si nos wak Haiti, nos wak Chile, nos wak Hapon, tin hende ku a plania yen kos, nan no tin ni tempu ni kondishon pa por ta nan so, nan no tin nada material ni maske kuantu sèn nan tin na banko, nan kosnan material no tei. Balorá loke bo tin. E hende ku bo tin huntu ku bo, balor’é. Anto ora yega momentu ku por ta bo ta sintibu un tiki sin smak, bai bèk den bo baul di rekuerdonan agradabel. Pensa riba momentunan ku bo tabata kontentu, ku bo tabata sintibo bon, pensa tambe unda bo tabata, ku ken, kiko bo tabata hasi, kiko ta e sintimentu òf e kosnan ku por tabata ponebo sintibo bon? 

2. Importante ta tambe pa bo disidí ku bo ta tuma mas tempu den bo bida pa hasi kosnan ku ta importante pa bo i ku ta pone abo sintibo bon. I pa sintibo bon, bo mester hasi felisidat un prioridat den bo bida. Kuminsá traha riba kosnan chikitu anto despues bo ta bai wak kosnan mas grandi. Kosnan chikitu hopi biaha den bo kas bo ta kuminsá ku nan, no na trabou. Den bo kas. Relashon ku bo yu, relashon ku bo partner, relashon ku bo kasá, si bo ta so, relashon ku bo mes. E tempu ku bo ta hinka den tur eseinan, ta kosnan chikitu. Por ta bo ta disidí tur dia mi ta bai lesa dies minüt. Dies minüt mi ta lesa anto wak kiko mi ta saka for dje lesamentu ei. Lesa kos positivo, kos ku ta hasibo kontentu, lesa kos ku nunka bo n’ pensa na lesa, pero lesa, lesa, lesa. 

3. Tambe bo por yama un amiga/u kombersá kuné. Awendia hopi hende no tin tempu pa otro. Pero por ta tin un hende ku ora bo a sinta pensa segun bo baul di rekuerdo ku bo tabata sintibo bon kuné. Yam’é, sorprend’é, tene un kombersashon. Por ta esei por aktivá atrobe e kontakto ku bosnan tabatin. 

4. Sali kumpra un habon dushi pa bo mes. Un habon ku ora bo ta baña, bo ta hole èkstra dushi, bo ta sintibo dushi, suave. Hasi esei pa bo sintibo kontentu, subi kaya ku e sintimentu ei, hende ta mira ku bo ta kontentu. Òf bo por kumpra tambe un otro kos no. Un pida chukulati ku bo ta sinta gosa bo so di dje. Bo ta sinta gos’é, pasobra esei ta un kos ku ta pone abo sintibo bon. 

5. Pone énfasis riba loke ta positivo den bo bida. No papia dje kosnan malu, ni e kosnan negativo den bo bida. Papia di kosnan bon so. 
Buska un skreft nèchi, bunita, manera un diario. Buska un pèn nèchi, si por un pèn koló di oro anto skibi mas tantu. Kuminsá skibi mas tantu kos positivo ku bo ta imaginábo ku bo sa ku ta pasando ku bo. Kosnan bon den bo bida. Hendenan dushi ku tin den bo bida, desishonnan bon ku bo a tuma ku a resultá masha bon mes. Skibi nan, anto pon’é un kaminda, ku ora bo ta sintibo malu ku bo no sa kiko ta bai bon, bo habrié i lesa i kòrda kiko ta bon den bo bida. 

6. I simplemente apresiá den bida, loke ta bon aworaki. Hopi biaha nos tin salú, nos tin un trabou, nos tin hende ku stima nos, nos tin amistat, famia, un tiki sèn i nos tin un kas ku un dak ariba. Bo ta bisami ku eseinan no ta kosnan bon?? 

Si bo ke ta felis, aksentuá felisidat den bo bida. Bo por!!
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Kabayerismo]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=74</link>
                                    <pubDate>Wed, 30 Jun 2010 17:19:30 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=74</guid>
                                    <description><![CDATA[Un tempu tabata parse ku tur hende tabata sa reglanan di etiketa i bon manera.
Tuma kabayerismo i bon manera. Etiketa i bon komunikashon, bon manera di komportá, ta e zeta ku ta pasa den mashin di bida.
Kon dushi nos bida ta loke ta resultá den hopi kos ku ta kana mihó pa nos, nos ta sinti nos mes mas mihó, nos por komuniká mas mihó ku otro.
Mester simplemente kòrda tur hende kiko ta kabayerismo.
P.e. ku hende hòmber ta laga un hende muhé pasa su dilanti. Ku hende hóben ta laga hende grandi pasa nan dilanti i sinta riba e úniko stul ku tin.
I hende di tur edat, hende muhé i hende hòmber, ta laga mucha, hende ku desabilidat i hende muhé na estado pasa promé. Un hende hòmber ta abri porta di edifisio, kas òf outo pa un hende muhé. 

Kortesia, kabayerismo, bon manera i bon komportashon no ta kita nada for di nos niun, kontrali e ta kontribuí pa e dushi ku bo mes ta sinti bo mes ora bo hasi un kos korekto i e ta kontribuí tambe na e echo ku rondó di nos por kria e ambiente korekto ku finalmente ta te asta bon pa bo salú.
E por ta un kos chikí; laga un hende pasa promé basá riba e hende su seguridat, basá riba e hende su kondishon físiko, basá riba e hende su edat i sekso.
Mi ta kere a bira tempu pa sigur mucha hóbennan ku no a lanta por ta konsiente di reglanan di bon komportashon, pa nan sa ku na momentu ku bo topa un hende mas grandi ku bo i sigur un hende di edat haltu; bo topa un hende ku desabilidat; bo topa un mucha; un hende hòmber topa un hende muhé; ku tin benefisio di bo tene kuenta ku reglanan di etiketa i di bon komportashon.
No ta kita nada for di bo i hendenan rondó di bo ta haña apresio pa bo, pasobra nan ta mira ku abo sa kon mester komportá korektamente segun reglanan di etiketa i di bon komportashon.

Meskos ku bon komunikashon ta konta den  kaso di kabayerismo tambe: ‘ku bon komunikashon i bon komportashon nos ta tene tur porta habri’.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Sigui lesa den fakansi.]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=73</link>
                                    <pubDate>Fri, 25 Jun 2010 06:05:43 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=73</guid>
                                    <description><![CDATA[Hopi hende ta bai pasa nan fakansi afó, pero hopi hende no por bai afó i e muchanan ta partisipá na e diferente aktividat ku tin den fakansi riba nos islanan. 
Kon ku abo a plania fakansi, bou di ni un sirkunstansha no pèrmití bo yu ni bo mes, pa den fakansi, simplemente sera bo mes pa konosementu. Fakansi ta un periodo pa bo sosegá. Pero hopi hende sa, ku nan no ta ni kansa te pa nan sosegá manera nan ta pensa ku nan mester bai sosegá. I hopi mucha ta bisa bo trankil, ku fakansi ta un periodo masha laf mes, nan no gusta fakansi masha. I ta p’esei ta importante pa den fakansi bo tin hopi kos di hasi.

Na momentu ku bo tene un fakansi di kasi dos luna, ku bo no ta ni wak den un buki, bo ta hasi e siñamentu muchu mas difísil ora bo bai bèk skol. Esaki mester ta un motivashon pa durante di fakansi, maske ta 5 minüt, maske ta 10 minüt, si por 1 ora pa dia, bo lesa algu. I e lesamentu aki no nesesariamente mester ta estilo di kastigu. Nò! Pasobra lesamentu ta dushi, ta p’esei nos ta hasié. 
Un dje kosnan sigur ku bo tin ku hasi, ta lesa. Pues hasi uzo di e fakansi aki, si bo tin buki, bo ta wak kua buki bo tin hopi tempu sin lesa, bo tei bai les’é un biaha mas òf un buki ku nunka bo no a lesa, pero ku bo tin. Bo ta les’é, bai biblioteka, wak si bo tin amistatnan ku tin diferente buki, interkambiá ku nan, papia ku hendenan grandi, puntra nan kua buki nan tabata gusta ántes i dikon, lesa e bukinan ei pa bo tambe haña sa meskos un kos ku nan tambe sa etc, etc. 

E lesamentu aki por ta algu manera un wega ku bo ta hasi, ku bo rumannan, ku bo primunan, ku bo amigunan, ku hendenan den bo serkania i naturalmente tambe ku bo mayornan. Bo por hasi uzo di tambe naturalmente di lesa riba Internèt. Pasobra esei tambe nos no mester desbaratá. Pa abo traha ku Internèt, abo mester por lesa. Esaki ta un oportunidat e ora ei, pa bo siña un otro tópiko, pa bo haña informashon tokante dje hòbi ku bo tin. Si bo ta preparando pa bai studia, pa bo haña informashon riba e studio, si bo ke tin un sierto karera pa bo buska informashon di ki tipo di trabou, ki tipo di hende ta hasi e karera ku abo ta ambishoná etc, etc.

Henter e proseso di lesamentu ta algu nesesario i urgente pa nos hasi. Ta p’esei den fakansi nos ta tuma fakansi di tur kos, pero no di lesamentu. Pasobra mas lesá bo ta, mas bo a eksperensiá den buki, otro bida, otro kultura, otro manera di biba, otro kosnan, otro situashonnan, mas bo por praktiká nan tambe den bida na un manera positivo i konstruktivo. Pues e fakansi aki, primintí bo mes, ku si ta bo yu, bo ta sòru p’e tin sufisiente buki i si ta abo ta un hóben ku fakansi, ku abo mes tambe ta sòru pa bo lesa, pa despues di fakansi bo tin mas kos di konta, ku e hendenan ku simplemente a bai ku fakansi. 
 
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Un fakansi kreativo i ekonómiko den nos mes pais.]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=72</link>
                                    <pubDate>Wed, 23 Jun 2010 21:27:09 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=72</guid>
                                    <description><![CDATA[No ta tur hende tin posibilidat pa bai fakansi i ora bo no tin posibilidat pa bai fakansi i bo tin yu, bo mester ta hopi kreativo. 

Si bo yu no ta den un plan di fakansi  , si bo no a plania esei p’e, bo mes tin tempu awor aki ainda pa organisá un plan di fakansi   huntu ku un grupo di otro hende muhé. Imaginábo dies hende muhé ku yu, disidí ku nan ta bai organisá un plan di fakansi  . E ta un kos ku no ta bai dunabo masha doló di kabes, pasobra ta smak bo mester tin, motivashon  bo mester tin i bo mester ta konsiente pakiko ta bon pa bo tene e muchanan aktivo. 
Ku dies hende muhé, bo por organisá un plan di fakansi   di dos siman. Di djaluna pa djabièrnè i tur dia bo ta laga un hende ta enkargá ku e plan di fakansi  . E ta fásil si bo tin muchanan un tiki mas grandi, anto bo no ta pone gruponan grandi, bo ta pone laga bisa maksimalmente dies mucha, di forma ku por tin mihó bista riba nan. Bo no tin mester di masha hopi hende, ni muchu kos di kome, pasobra ora nan ta na skol tambe nan no  ta kome di mas. E no mester ta algu di henter dia por ta simplemente parti di mainta so i e muchanan ta haña informashon, por ta bo por traha kopia pa e muchanan tin. 
Pero bo mester ta kreativo i bo mester sa ku bo ta hasi esaki pa kontribuí na bo mes yu i na e muchanan rondó di bo yu. Pasobra si bo yu so ta bon e no  tin benefisio. Tur mucha rondó di dje mester ta mihó posibel. 

Imaginábo ku bo tin dies hende muhé ku kier hasi esaki, anto kada un ta logra na haña un dia liber di trabou, anto e promé djaluna p.e. nan ta bai na kas di un di e hende muhénan, ku ta e hende muhé number un. Ta su turno pa kuminsá ku e plan di fakansi, anto e plan di fakansi e ta tene na su kas. Masha fásil. Un tin mester di bai kore keiru ku muchanan ku tòg no  ta interesá pa wak nada, bo ta tene serka bo. Bo ta bai p.e. na supermarket, bo ta buska èmber di rabu bashí, nan no ta kosta masha hopi sèn, òf bo ta buska otro bleki bashí.
Anto e promé proyekto di fakansi ta pa siña muchanan planta. Muchanan tambe mester komprondé ku tempu ta bira difísil. Si bo mes planta, bo tin pa bo kome. 
E promé dia bo ta planta pasobra durante di e siman bo por kuminsá wak ku e simianan a kuminsá nanse anto bo por kuminsá motivá e muchanan pa kuida nan tambe. Si por, tur e simianan ta keda na kas di e señora number un, anto e ta sòru pa muha nan òf  e muchanan mes tin ku bin tur dia un ratu bin muha nan pa asina ei kuminsá duna nan smak den e plantamentu. 

E di dos dia por dedik’é p.e. na trahamentu di pan. Ta siña muchanan ku pan no ta bin solamente for di panaderia pero ku pan tei tambe ora hende mes trah’é. 

E di tres dia por siña e muchanan ku si bo zòm baha, kon drecha e zòm. Kier men kada hende muhé, ku e abilidat ku e tin, ta duna atenshon na un tópiko ku e muchanan por hasi. Naturalmente bo ta kombin’é ku un kos un poko prèt i dushi, por ta bo ta pone tritnan barata manera pòpkòrn, por ta poko stropi, poko “ice tea”, un video pa nan wak, weganan pa nan hasi. 

No hasié karu pasobra no tin mester. Anto di e forma ei, e muchanan dies dia largu, por hasi un aktividat ku no ta algu normal ku nan ta hasi, pero ku por duna nan algu pa stimulá nan inteligensia tambe, pa tene nan kaweta, pa duna nan mas smak pa siña sierto kosnan i abo komo mama òf komo mayor por ta mas trankil tambe pasobra bo sa ku bo yu ta den algu ku ta bon i ku ta benefisiá e i benefisiá abo tambe. 

No hasi kos di floho laga otro hende disidí kiko bo yu ta siña, e plan di fakansi  organisá nan ta bon, pero ta mihó bo mes tin kontròl riba kiko bo yu ta pasa aden. 
Anto esaki sigur si bo por logra uni dies hende muhé. Si bo logra sinku hende so, wak si bo por hasié dos siman tras di otro anto e ora ei kada hende ta hasié dos biaha.

Hopi éksito anto mi tin gana di sa kon a bai ku e planifikashon aki i kiko abo i bo amiganan i otro hendenan muhé konsiente ku bo konosé, a logra na hasi pa asina ei sostené fakansi di e muchanan i pa bo tin kontròl tambe di kiko a pasa den bo yu su fakansi. 
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Fakansi]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=71</link>
                                    <pubDate>Wed, 2 Jun 2010 04:45:39 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=71</guid>
                                    <description><![CDATA[Temporada di fakansi a yega. Tin tur sorto di planiamentu pa fakansi i nos sa ku hopi hende no ta premirá tur dolónan di kabes ku por tin ku baimentu di fakansi. 
Ta hopi dushi ku hende por biaha, ta hopi dushi ku bo por subi un avion òf un barku anto afó ayá bo ta drenta bùs, bai keiru ku tur eseinan. 
Fakansi no mester dunabo asina tantu strès ku ora bo bin bèk bo tin ku bin sosegá.
Esei no ta e intenshon. 

Ora bo ta plania un fakansi bo ta tene kuenta ku kisas bo por pèrdè avion, ku por tin nubia di volkan ku ta pone ku avion n’ por subi mes, kier men ku bo no por bai bo destinashon final?
Bo a tene kuenta ku kisas bo por hañabo den un hotèl robes? 
Bo a tene kuenta ku hende por bira malu durante di fakansi? 
Si bo fakansi ta planiá òf bo ta bai plania bo fakansi, tene kuenta kon importante e planifikashon ta. Si bo no prepará bon pa e fakansi, bo por hañabo ku situashonnan ku ta daña tur e bon ambiente ku bo tabata ke, sea pa bo, bo famia òf e hendenan ku bo ta biaha kuné. 
Plania bon kiko bo ke i kiko ta posibel, teniendo kuenta ku e tempu ku bo tin, kuantu tempu bo tin ku bo por keda ku fakansi i ki dia eksaktamente bo mester biaha bin bèk pa bo yega trabou na tempu. 
Tambe wak bo presupuesto. Kuantu sèn bo tin pa gasta? Awendia tin asina tantu fakansi barata. Tin biaha ta mihó bo no bai fakansi den temporada ku tur hende ta bai, pasobra e ora ei outomátikamente hopi biaha kosnan ta muchu mas karu pasobra nan sa ku ta hopi hende ta bai ku fakansi na e momentu ei. 

Kier men hasi un investigashon, wak bo destinashon, wak unda bo por bai fakansi  pa un preis hopi abou. Kompará preisnan! 
Por ta bo ta hañabo ku un agensia di biahe ta kobrabo un suma anto e otro ta kobrabo ménos pa mesun destinashon. 
Tene kuenta tambe ku ora bo ta bai ku fakansi, bo mester informá bo famianan i bo amigunan na unda bo ta bai, kuantu tempu bo ta bai i si nan no tende di bo durante di e temporada ei pa nan no prekupá i laga numbernan di telefòn pa nan por alkansábu. 
Awendia nos tin e sistema di roam, kier men bo por bai ku bo telefòn selular i pa baha gastu di roaming bo por bisa esnan ku ta keda kas: “Tur djadumingu mainta di nueb’or pa dies’or bosnan por yamami wak konta ku mi’. 
E ora ei bo sa ku bo ta sende bo telefòn i bo ta haña e yamadanan si nan disidí na yamabo. I nunka kaba tur sèn durante di bo fakansi. Awendia ku e fasilidatnan finansiero bo por hasi uzo di karchinan bankario, ku ta pone ku si bo ta na un destinashon mes i sèn a kaba, ku un hende por pone sèn riba e kuenta pa bo, ku bo tin akseso n’e den eksterior. Esei ta un kos fásil, pero si bo sa ku bo no por laga sèn atras òf ku bo no tin hende pa pone sèn pa bo, no kaba tur bo sèn, kier men no pone laga bisa: Mañan djadumingu mainta trempan, mi mester ta na airopuerto, pa mi biaha bin bèk anto awe djasabra anochi, mi ta bai un bon paranda, mi ta kaba tur plaka, pasobra mi n’ tin mester di mas sèn despues di mañan! No shonnan!  Hopi hende ta pasa bèrgwensa pasombra ora nan a hunga grandi pasa bon anto nan mester fia sèn kisas serka e mesun hendenan ku nan a pasa bon kuné òf nan tin ku wak kon famia ta hasi manda plaka pa nan.
 
I nos ta drenta temporada di orkan. Si tin un retraso pa motibu di mal tempu di orkan, no bai rabia, zundra e kompania di aviashon, zundra e pober trahadónan dje aeroliña pasombra bo n’ por biaha. E echo ku bo no por biaha ta pa bo mes seguridat. Si nan subi e avion ei tòg, por bin problema pasombra tin mal tempu. Kier men tene kuenta ku kosnan inesperá, kosnan ku bo no por plania i ku ta keda disidí fuera di poder di tur hende. Ni maske e direktor, e doño dje kompania aéreo bin, e n’ por subi e avion ei tòg den tempu di orkan, pasombra abo a disidí ku bo no tin sèn, ku bo tin ku bai kas aworaki! No por! 

Otro kos ku bo tin ku hasi, si bo ta liber di trabou pa bai fakansi, ta pa sòru pa bo trabou ta na òrdu. No baha bai fakansi anto si un kos pasabo, bo no bini bèk, niun hende no por sigui traha riba trabou atrasá ku bo tabatin. 
No ta bon pa e trabou, ta un indikashon di falta di rèspèt pa bo trabou si niun hende no sa kuantu dia bo ta keda afó, si niun hende no sa kon ta pará ku stateis di e trabou ku bo ta hasiendo. Finalisá bo trabou, traha un planifikashon pa kosnan ku mester pasa na momentu ku bo no tei, laga tur hende sa kiko ta pendiente, laga bo lèsenar nèchi, na òrdu, kier men si un otro hende kai sinta einan e tambe por sigui traha normal, anto laga tur hende ku mester sa, sa ku bo no tei. 
Importante ta awendia, ku si bo ta un hende ku ta traha un trabou ku kontaktonan di trabou, ku klientenan, pa maske bo no tei, pa nan sa unda nan por tuma kontakto ku bo. Maske ta via e-mail, pasobra esei ta un fasilidat ideal awendia. Bo ta bisa nan si: “Ku mi no tei tres siman, un biaha pa siman mi ta wak mi e-mail.”
Anto e ora ei bo ta sòru pa riba e dia, manera bo a palabrá, ku bo ta kontrolá bo e-mail i kontestá loke mester kontestá. 
Tin kos tin biaha ku ta abo so sa i bo mester tene kuenta ku trabou, ku produkshon no por stagna pasobra abo tin fakansi. 

Realisá tambe ku e ehekutivonan di mas importante, e hendenan ku tur hende ta papia di nan, pasobra nan ta importante, nan tin negoshi, nan ta hasi kiko, nunka no ta bai un fakansi kaminda ku nan no ta tene bista riba nan trabou ku ta nan negoshi, ku nan kosnan ku tin ku tuma lugá. 
Pasombra tin kos ku no por para pasombra abo a disidí ku bo ta bai ku fakansi. I bo por tene fakansi i tur dia ainda, tira bista riba trabou, wak kon tur kos ta bayendo, tene kontakto ku ofisina, esei ta posibel. Pero ta dependé tambe mentalmente kon abo ta wak bo trabou i kon bo ta akseptá e posishon ku bo tin den bo trabou. Pasombra mas importante bo ta den e negoshi òf den un empresa ménos bo por disidí ku bo ta baha bai anto niun hende no sa nada di bo, un ta tende tres siman òf un luna nada di bo. Tene kuenta ku esei. 

Bon, awor nos tin tur kos plania pa nos bai, nos a prepará nos tíket, lugá di keda, transporte, sèn ku tur eseinan, pero bo mester tene kuenta tambe ku bo mester prepará pa laga poko sèn pa ora bo yega kas bèk tin poko sèn i kuminda. 
Imaginábo, bo buelo pa bin bek ta dies’or di anochi, bo ta yega kas, frishidèr ta blo bashí, kashi kushina blo bashí, bo no tin niun depchi i si bo a yega bèk djasabra anochi ta te djaluna bo por bai banko. 

Nò shonnan, laga maske ta un pia di shen florin un kaminda wardá na kas, laga algu di kome básiko, kosnan di bleki, kosnan den bòter, laga nan para, pa ora bo bin bèk bo no tin ku kore kabes di gai, haña tur sorto di strès. 
Anto sigur ku tin mucha, bo mester sòru pa bo tin sierto kosnan ku ta keda pa ora bo yega bèk. Bo no ta bai fakansi pa aya so, bo tin ku bin bèk tambe. 

I si bo ta bai ku mucha, sòru pa bo tin sierto weganan chikitu, kompakt, pa asina ei abo por tene nan trankil, bai ku buki tambe pa nan por lesa. Bai ku e bukinan ku nan por hunga wega aden, traha pùzel, pasobra asina ei e muchanan ei por keda trankil i nan atenshon tambe ta keda. Ami lo no stimulá pa bai ku weganan di kòmpiuter, mi ta stimulá pa bai ku kosnan ku ta pone ku e muchanan tin ku pensa ku nan mente, ku na kurpa, nan man tin ku traha pa asina ei stimulá nan na un manera ku ta benefisiá nan muchu mas. Ta fakansi tin tòg, awèl laga e muchanan ei tene fakansi tambe di kosnan digital. 

I gosa di bo fakansi! Bo no por plania e kosnan ku bo no ta deseá, pero ku nan bin mes sòru pa tòg bo por gosa di e fakansi. Purba na sosegá. Maske bo disidí ku bo ta sigui traha tòg, kier men ku un bes pa dia, tur anochi banda di nueb’or, bo ta kai sinta bo ta wak bo ofisina, bo Internèt, bo ta wak ki mensahe tin ku tur eseinan, no ta nada. Pero e otro oranan si sòru pa bo relahá, no hinka strès den bo kurpa, anto gosa shonnan, gosa di e fakansi, saka potrèt, sòru pa bo hari hopi, sòru pa bo traha kontakto. 
Awendia ku Internèt tambe, tur hende ku bo topa, ku bo sali bon kuné, tuma nan adrès di e-mail pa asina ei ora bo bin bèk, bo keda tene kontakto ku nan. Bo ta amplia bo ret di kontakto na mundu, esei ta un kos masha, masha importante.
Nos no sa nunka, nunka, nunka, nunka kon nos ta topa hende bèk, kier men semper ta bon pa bo tene kontakto ku hende ku bo ta ripará ku bo ta sali bon kuné. 
Ora bo ta bèk, relahá, gosa, uza tur e rekuerdonan, e kosnan dushi di fakansi, uza nan naturalmente pa bo por prepará pa e próksimo fakansi. 
Pasa un dushi fakansi.........
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: 31 di mei, Dia Internashonal Kontra di Humamentu.]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=70</link>
                                    <pubDate>Mon, 31 May 2010 22:55:09 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=70</guid>
                                    <description><![CDATA[Awe dia 31 di mei ta dia mundial kontra di humamentu. Anto nos mes sa, sigur último dos, tres dékadanan, tin masha hopi prekupashon, informashon, aviso dikon hende no mester huma. Den mesun rosea mester atmití ku humamentu ta un di e negoshinan di biónes anto te ainda tin hende ta birando adikto na humamentu. 
Promé tabata hende hòmber so, kaba nan a kuminsá ku muchanan hóben, awor aki masha hopi hende muhé tambe ta adikto na humamentu. 
Adikto ta nifiká nan no por sin dje. Pasobra un hende por bisabo ku e no ta adikto, pero e no por laga su sigaria. Anto esei ta nifiká ku tin algu ku ta dominá bo i esei kier men, ku bo tin un adikshon. 
Awor, dikon lo bo mester stòp di huma. Esei t’un pregunta ku hopi hende ta puntra pasobra nan ta sinti nan mes bon k’e humamentu, e ta duna nan e otro satisfakshonnan ku nan no tin. Pero segun investigashonnan tin 5 rason importante pakiko ta mihó pa un humadó stòp di huma.
 
E promé rason ta simplemente pasombra lo bo biba mas largu. Segun investigashonnan no tin niun kos mas malu ku bo por hasi ku bo kurpa riba un base regular, ku n’ ta humamentu. Humamentu ta kousa asina tantu daño na tur órgano den bo kurpa ku n’ ta ni wega. I mas ku mitar di humadónan ku no stòp, lo muri debí na un malesa ku nan ta haña ku ta relashoná ku humamentu i daño ku humamentu a hasi riba nan. 
Kisas tin hende ta bisabo ku ta muchu lat pa bo stòp di huma, pasobra e daño ta hasí kaba. Tin hopi konfirmashon sientífiko ku ta bisa ku ta bon pa bo kurpa na e momentu ku bo stòp, lo e benefisiá bo salú i e ta redusí bo rísiko di muri muchu trempan.   

E di dos rason pa stòp di huma, ta pasombra lo bo protehá bo famia i bo amigunan si abo stòp di huma. E hende ku ta huma, un ta hasiendo daño solamente na su mes, e ta hasiendo daño tambe na tur hende rondó di dje. I un kos ku nan ta yama huma di segundo grado, ku ta e huma ku e no humadó tambe ta hala den ora e ta den besindario di un humadó ta matando na Merka so 50 mil hende tur aña òf ku ta bira hopi malu pa motibu di ta den ambiente di un hende ku ta huma i mayoria di nan ta mucha. E huma di segundo grado tin mes un tantu karsinogeno aden ku tin den e huma ku e humadó ta hala den su pulmon. Muchanan chikitu i hóbennan ku ta biba den kas ku humadó ta bira hopi mas biaha verkout, nan tin bronkítis, nan tin infekshon di orea, nan por haña problema ku pulmon i ku halamentu di rosea. Anto esaki komparabel ku muchanan ku no ta bibando den kas huntu ku hende ku ta huma.    

E di tres rason pa bo stòp di huma, ta pasombra bo kurpa lo kuminsá na rekuperá su mes, na momentu ku bo stòp di huma. Bo kurpa mes dentro di algun ora, despues di bo último sigaria lo kuminsá buska su balanse bèk i bo ta bai ripará ku bo ta muchu mas fuerte dentro di un siman pa dies dia, despues ku bo stòp di huma. Un otro kos importante ta, ku ora bo no ta huma mas bo sentido di holó i sabor ta bini bèk, pasombra ora bo ta huma ta dos kos tambe ku bo ta pèrdè; bo no ta smak kos mesun kos mas ni bo no ta hole mes un bon mas. Otro kos importante ora bo stòp di huma ku ta parti dje rekuperashon outomátiko ku bo kurpa, ta ku e frekuensia di batimentu di bo kurason i bo preshon tur dos ta baha na momentu ku bo stòp di huma i dentro di algun siman bo sirkulashon di sanger i bo abilidat pa hala rosea lo drecha muchu mas mihó. Un kos naturalmente hopi bon tambe ta, ku bo ta mustra mas mihó, pasombra humamentu ta dunabo mas ploi i e ta laga bo kueru mustra mas bieu, e ta mancha bo djente, bo dede i bo punta di dedenan i naturalmente e ta dunabo mal aliento. 

E di kuater rason pa bo stòp di huma, ta pasobra hende lo gustabo mas tantu si bo no ta huma. Awendia humamentu ta algu ku n’ ta mashá akseptá sosialmente. Den mayoria lugá di trabou i edifisio nan ta prohibí humamentu. Tin hende ta hür kas, kaminda e doño di kas no ke tampoko pa nan huma, pasombra un hende ku ta huma por okashoná kandela, kier men por tin riesgo ku bo seguro òf bo mester buska un seguro muchu mas karu anto e huma di sigaria tambe ta pone ku ta bini manchanan p.e. plafònt ta bira maron i ta p’esei mayoria lugá ta prohibí humamentu. Si bo ripará tambe hopi lugá públiko p.e. na Hulanda i na Merka; restorantnan, barnan ku otro lugánan no ta permití pa hende huma. Na New York tabatin un investigashon i einan a resultá ku  81 porshento a bai di akuerdo ku nan lo no permití pa un hende ku ta huma kuida nan yunan. 72 porshento a bisa ku nan lo no kuminsá un relashon ku un hende ku ta huma i 39 porshento ta kere ku tin ménos rèspèt pa un hende ku ta huma. 

E último i di sinku rason pa abo stòp di huma ta, ku bo por spar sèn. Humamentu ta un aktividat masha karu mes. Generalmente un humadó ta gasta pa aña un 5 mil florin na uzo di tabako so. Si bo konta tur e sèn ei, bo por realisá ku ta hopi kos bo por hasi ku e sèn ei, ku ta muchu mas mihó pa bo salú i kisas muchu mas agradabel pa bo hasi tambe. 
Banda di esei tambe, bo tin gastu mas haltu pa seguro di bida pasombra bo tin riesgo mas haltu di malesa. Pues bo salú, bo famia i bo sèn ta rasonnan importante pa bo stòp di huma. 

Awe pues ta dia mundial kontra di tabako un bon momentu pa simplemente konsiderá e impakto di humamentu i tabako riba abo i bo famia. 
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Amigu, amistat i Facebook]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=69</link>
                                    <pubDate>Sun, 21 Mar 2010 15:10:22 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=69</guid>
                                    <description><![CDATA[Tabatin un momentu ku hende tabata balorá amistat i amigu komo hendenan ku ke bu; pa kompartí bon i malu i prinsipalmente ku ta respetábu.
Awendia ku a introdusí Facebook kaminda bo por agregá amigunan, bo ta haña e situashon ku hendenan ku bo no konosé pero ku kisas ke ta den kontakto ku bo òf ke ta relashoná ku bo, tambe ta agregábu komo nan amigu.

Riba su mes nada malu. Agradabel mes si e hendenan aki di bèrdat ke ta bo amigu = ke bo bon.
E loke pa ami ta notabel ta e echo ku hendenan ta agregá hende riba Facebook i ora topa nan na un kaminda personalmente nan un ta ni kuminda òf nan un ta ni bisa ku ta nan ta esun ku a agregá e hende ku nan si sa ta ken, riba Facebook.

E realidat aki ta indikashon ku nos normanan i bon manera; nos étika i protokòl; no ta kanando man den man ku e proseso i desaroyo rápido di komunikashon digital.

Si bo no konosé un hende bo no por ta yam’é bo amigu si bo no tin un intenshon spesífiko. Un relashon superfisial tampoko ta un relashon di amistat.
E echo ku un hende ta un figura públiko tampoko ta hasibu su amigu sino kisas su fanátiko òf simpatisadó.

Internet/Facebook i otro manera di komuniká sosial digital ta poniendo ku esun ku no sa òf no ke sa; por ta strobando su mes oportunidatnan dor di no komuniká segun reglanan básiko di desensia ku otro hende.

Ami ta mira esaki komo konsekuensia direkto di mayor i edukadónan di mi generashon ku a faya di ta mihó ehèmpel na hóbennan di awe den e.o. bon manera (básiko). Ta nan ta lidernan di mañan ku ta parse di ta konfundí di kon komportá. Kon nan lo ke pa trata nan mañan ora nan ta den posishon di outoridat i di liderazgo?
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Bo ta pensa riba un otro trabou?]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=68</link>
                                    <pubDate>Thu, 10 Dec 2009 01:04:31 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=68</guid>
                                    <description><![CDATA[Nos ta den fin di aña i hopi biaha esaki ta e momentu korekto pa reflehá riba kon ta bai ku nos trabou. I e loke ku mas abo ke ta pa haña un otro trabou.
Dikon?
Kambia trabou ta algu ku bo mester hasi despues di a pensa bon riba e paso ku bo te tuma. Trabou ta algu ku bo ta envolví aden tantu físikamente komo emoshonalmente.
Pues usa strategia, pensa bon kiko bo ke i dikon i prepará bo mes mentalmente pa kualke oportunidat di un otro trabou ku por presentá.

Ta p’esei aki algun tep pa ora bo ke kambia di trabou
-	Investigá ki meta bo tin ku e aktual trabou promé ku bo kuri kita. Sigurá bo mes ku e kambio ta algu ku ta bai kumbiní abo.
-	Buska pa sera konosí ku mas hende i buska kontakto (atrobe) ku amigu i konosínan ku por yudabo pa haña un (otro) trabou.
-	Skirbi bo resúmen (CV) di nobo i sigui hinka aden aktividatnan resien pa bo por impreshoná esnan ku mester tumabu den servisio.

Banda di e tepnan aki mes tin di hasi tur loke ta posibel pa haña e trabou otro ku bo ta haña ku bo meresé. Pues:
- prepará mentalmente pa e kambio. No hasi kos deskabeyá sigur no si tin otro hende den famia ta dependé di bo entrada.
- Disidí kiko bo ke bai hasi. Wak tambe kiko ta kos ku bo por hasi ku pashon. No kambia di trabou solamente pasobra bo ta bai haña mas sèn.
- Mantené kontaktonan profeshonal. Bo ret di kontakto por tin balor grandi pa bo futuro karera.
- Kuminsá perfekshoná loke bo ta hasi bon. Si bo sa kiko bo ta hasi bon bo por presentá bo mes muchu mas bon pa hasi esaki. Bai kurso òf hasi un estudio pa bo ta mihó posibel.
- Habri wowo wak rònt i buska e trabou ku ta di bo! Lesa anunsionan di buskamentu i oferta di trabou. Tin biaha e trabou ku ta di bo tei, ta mira bo no a wak e ainda.
- Papia ku otro hende di bo kapasidatnan. Tin biaha ta nèt e hende ku bo no kere por ta sea esun ku ta tumabo den servisio òf ta konsehá un otro hende pa hasié.

Finalmente: bai p’e.
Den e fin di aña aki hasi bo mes un fabor i sea drecha bo mes pa ta mihó posibel den e trabou ku bo tin òf pa e otro trabou ku bo ta bai haña.

Hopi suerte ku bo buskamentu di un otro trabou i sòru pa bo no bai na malu for di e trabou ku bo tin aworakí. 
Kòrda nos lema ta: ku bon komunikashon nos ta tene tur porta abri.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Desabilidat ta parti di nos komunidat]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=67</link>
                                    <pubDate>Mon, 19 Oct 2009 21:01:10 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=67</guid>
                                    <description><![CDATA[Mas i mas nos ta topa ku hende ku tin desabilidat físiko riba kaya.
I e hendenan ku desabilidat  ta suidadanonan normal meskos ku esnan ku no tin desabilidat físiko visibel. Pasobra ami ta konvensí ku nos tur tin un desabilidat anke unu mas visibel ku otro.
Ta bon ku den nos komunidat nos ta mira mas tantu awor hende ku ta kuri den un stul ku wil, hende ku tin ku kana ku palu spesial pa balanse, hende ku no ta mira (bon) i ku ta kana ku un palu spesial òf ku un kachó di guia.

Loke mi ke bin ariba ta e bon manera i komunikashon korekto ora ta atendé ku tur hende inkluso ku hende ku un desabilidat. P.e. komprondé ku ta ònbeskòp pa bo keda wak un hende pasobra e tin un desabilidat. 
Ta ònbeskòp pa keda wak un hende sin mas sea ku e tin desabilidat si òf no. 
Anke mi tambe sa ku tin hende ta bisti di tal forma ku bo no por keda sin bira un biaha mas pa wak nan. Un hende sin desabilidat visibel ku bisti notabel remarkabel ta otro kos for di un hende ku tin desabilidat.
Nos por komprondé ku chèns ta grandi ku un hende ku desabilidat tin kaba sierto duda si e no tin e sosten korekto pa e por move den nos komunidat.
Ariba e ta haña un hende ta sinta wak manera ta un espektákulo ekstraterestre su desabilidat ta. 
Ta p’esei, mester siña nos muchanan for di chikí, ku no ta korekto pa sinta keda wak hende.
Kombersá ku nos muchanan pa nan hasi loke nos ta definí den nos kultura komo normal.
Si ta normal ku bo topa un hende ku desabilidat ku bo ta kumindá i duna un man, anto esaki ta válido tambe ora ku bo topa un hende ku kualke desabilidat.
Si bo ta wak tur hende ku bo ta papia kuné, den su kara anto esei mester ta mes un kos tambe pa e hende ku desabilidat.
Nos tur ta hende i nos tur meresé di haña trato normal respetuoso di otro hende.

Ku bon komunikashon, bon maneho di etiketa i bon komportashon; nos ta tene tur porta hanchu habri.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Fiamentu di kos.]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=66</link>
                                    <pubDate>Wed, 30 Sep 2009 16:05:56 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=66</guid>
                                    <description><![CDATA[Hopi biaha nos ta asina bon ku otro ku nos ta kere ku nos por fia kos di otro.
Awor no ta nada ku nos tur ta asina bon ku otro te ku nos por fia por ehèmpel un paña, un sapatu òf un tas; anke ku esei no ta kos ku ami ta hasi.
Fiamentu di paña di amiga hopi biaha ta resultá den problema.
Pasobra maske kon bon bo ta ku otro e hende; ta e hende sa unda el a saka su sèn; kon el a saka su sèn; di unda e sèn a bin pa e por a kumpra loke abo ta fiando pa bistié, sod’é.
Òf bo a kana ku su sapatu bunita den tera. Nò nò shonnan.
Si nos ke tin bon manera, si nos ke hasi un diferensha den nos bida ku bon komportashon, nos mester sa ku na momentu ku abo fia un kos, ta abo tin responsabilidat pa ku e kos keda den un bon kondishon.

Esei ta nifiká ku bo mester tene kuenta ku fiamentu di paña di amiga, bisti bo mes pañanan i evitá asina ku ta bin mal komprondementu i rabiamentu pasobra bo a bisti un hende su paña bo no a kuid’é bon. Hopi biaha ta sin nodi ta kana fia tipo di kosnan ei.
Mihó ta pa si bo ke bai un fiesta i bo no tin paña nobo: bisti loke bo tin.
Pasobra ora bo bai fia paña di un hende: ata biña a basha riba dje; ata otro kos a basha riba dje. Òf un hende a sende sigaria i kima e paña, ata abo tin e gastu.
Bo sa ku bo no ke tin e doló di kabesnan ei; no fia paña ku sapatu ku tas di hende pa asina ei bo evitá daña un amistat pasobra fiamentu hopi biaha ta kaba ku un amistat.

Mas ainda: bo ta bon ku bo amiga pero abo sa kon e hende ku ta fia ta pensa di fiamentu di kos? Kòrda semper ku e lema di bo bida mester ta: ku bon komunikashon nos ta tene tur porta habrí.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Pa bo estilo di bida notabel]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=65</link>
                                    <pubDate>Mon, 28 Sep 2009 20:57:27 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=65</guid>
                                    <description><![CDATA[E sekreto di un estilo di bida notabel ta, ku ta bo mes tin ku traha riba dje.
Niun otro hende no por traha riba e estilo di bida ku abo meresé.
Esei ke men ku si tabatin kosnan ku no a bai bon den bo bida i si tin desishonnan ku bo a tuma ku awor aki nan ta demostrá ku nan tabata desishonnan ku mihó bo no a hasi, anto bo por hasi un diferensia pa bo mes i kuminsá di nobo.
Ta keda den bo man pa awe bo tuma e desishon ku kos ta kaba awe, awe mi ta kuminsá traha riba mi mihó estilo di bida notabel.
P’esei konsiderá algun punto hopi importante:
- Ken ta e hendenan ku mi ta anda kuné?
- Kiko ta loke e hendenan aki ta agregá na e bida ku mi tin?
- Kon e hendenan aki por diferensiá konstruktivamente den mi bida?
- I ta e hendenan aki realmente mi por presentá tur kaminda kuné?
Ta preguntanan ku bo tin ku hasi bo mes awor ku bo a kaba di disidí ku bo ta kambia bo estilo di bida pa esun ku notablemente abo meresé.

Otro kos ta ku bo tin ku puntra bo mes tambe kon mi relashon ku sèn ta’. Kiko ta e kos ku mi ke ku sèn. Kon bo mester haña sèn; si bo mester hañ’é fásil, tur eseinan ta determiná kon bo estilo di bida lo por ta den futuro.
I duna bo mes sigur tres aña pa bo mira resultado di e estilo di bida ku aworakí bo a kuminsá na traha p’e.

Wak tambe, den kaso ku bo ta un hende muhé hóben, si abo ke un yu den bo bida notabel. 
Pasobra un yu ta influensiá bo estilo di bida sigur sigur. Bo ke un yu maske ku bo situashon finansiero no ta bon? Bo ke ta huntu ku un pareha pa yudabo ku e edukashon òf bo ke yu sin un pareha huntu ku bo. Bo bida por ta hopi mas kompliká si ta abo so tin di karga tur responsabilidat di un yu.

Kon bo ta wak amor den e estilo di bida ku abo meresé.
Bo ta haña ku bo por tuma amor di ken ku ta òf bo ta pèrmití bo mes di ta eksigente pa e hende ku abo ke tin amor p’e i amor di dje. Kiko bo mes ta pensa di esei?

Kon trabou mester ta den bo bon estilo di bida. Ki tipo di trabou abo ke tin òf lo bo por tin.
Un trabou ta determiná hopi kos. Den trabou bo tin sierto kontakto, bo ta haña sierto amistat, bo ta haña otro informashon i prinsipalmente e ta yudabo dor ku bo ta kobra pa traha riba e estilo di bida ku abo sa ku bo meresé.

No laga niun hende determiná pa bo ki estilo di bida ta bal pa bo. I semper abo por kuminsá di nobo i na un otro manera. E ta eksigí kurashi, e ta eksigí ku bo sa bon bon ku abo meresé un mihó estilo di bida.
Ban p’e i nos a kuminsá plania kaba ku aki 3 aña nos ta wak kon e estilo di bida a desaroyá, konkretisá i realisá.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Etiketa di e-mail]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=64</link>
                                    <pubDate>Sat, 26 Sep 2009 03:45:55 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=64</guid>
                                    <description><![CDATA[Nos no por imaginá nos un mundu sin komunikashon via di e-mail. Pero konosementu di bon komunikashon via di e-mail ta bai hasi un diferensia di kon nos ta sigui funshoná.
Benefisiá di e bon komunikashon via di Internèt sabiendo kua ta reglanan di etiketa i bon manera vigente aki tambe.
E.o.:
Ora bo ta skibi un e-mail bo no ta skibié ku lèter kapital so. Ke men nada di un e-mail ku lèter kapital di dilanti te patras pasobra esaki ta nifiká ku bo ta gritando i por duna indikashon ku bo ta komunikando ku rabia.
Mi sa opservá ku tin hende ta djis skibi un frase nan no ta saludá, nan no ta pone nan nòmber ora nan manda un e-mail.
Awor, ta dependé ku ken bo ta komunikando na e momentu ei, por ta ku bo ruman òf un amiga; anto esei por ta bon e ora ei.
Pero profeshonalmente e no ta  korekto pa bo djis manda un frase bai dal.
Bo no tin ku pone saludo amplio tampoko, djis pone nòmber di e hende ku bo ta komuniká kuné i  tambe skibi bo nòmber.

Bentaha di e-mail ta ora bo ta komuniká, sigur den trabou bo por evitá tur e kos nan sosial manera: konta bai ku mama; yaya ku pepe; yu ku tur e kos nan ei.
Bo ta keda mas profeshonal i asina tambe logra ku bo ta kaba mas lihé pa e informashon ku bo ke haña òf loke bo ke bisa.

Den komunikashon via di e-mail tambe e base di komunikashon ta uso di palabra.
Kòrda ku asta skibí bo por ripará e tono, ke lesa bèk pa bo tin chèns pa suavisá e tono òf hasié mas skèrpi.

Facebook.
Ora bo ta riba Facebook tambe bo ta ripará ku tin hende ta agregá masha hopi hende komo nan amistat.
Tin biaha nan no konosé e hende pero si nan mira un hende den publisidat nan ta agreg’é na nan amistatnan.
No ta nada si e hende akseptá ku bo ta su amigu.
Pero tin regla di etiketa tambe ku bo tin ku tene kuenta kuné na momentu ku bo tin tur sorto di hende ku bo mes a invitá den bo grupo di amigu riba Facebook.
Tene kuenta ku no ta tur hende ku akseptá di ta bo amigu ta gusta pa bo papia na tur sorto di manera. Bo tin ku wak e palabranan ku bo ta usa, bo tin ku tene kuenta ku bo no por pone palabra malu ariba pasobra tur hende ta wak e.
Tin hende ku por kita abo for di nan lista di amistat pa e palabranan ku bo ta usando.
I naturalmente si ta serio bo ta  ku bo ke un grupo di amistat grandi bo mester sòru pa bo bon manera, bo bon uso di etiketa i protokòl loke atrobe ta pone ku bo ta haña mas tantu hende ku ke ta den e grupo di amistat di bo.

Na momentu ku bo ta disidí ku bo ta bai hasi uso di komunikashon digital ku ta e-mail, Internèt, via di website bo mester hasi uso di dje konsientemente.
I hasiendo uso di dje konsientemente abo ta esun ku por sòru pa bo tin bentaha grandi di ta partísipe den mundu di komunikashon digital.
Ku bon dominio i konosementu di etiketa i protokòl bo ta sòru pa abo tene tur porta hanchu habri.
 
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Praktiká pa abo por komportá segun reglanan di bon manera]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=63</link>
                                    <pubDate>Thu, 24 Sep 2009 03:08:06 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=63</guid>
                                    <description><![CDATA[Si abo ke hasi bon impreshon anto bo mester komportá segun reglanan di bon manera (etiketa). Lamentablemente ku e reglanan di bon manera no ta semper skibí.
Ta p’esei abo mester ta alerta den bo komportashon i na e kamindanan ku abo ke pa hende tin un bon impreshon di bo.
Por ehèmpel bo ta yega un kaminda i a bira kustumber ku hendenan semper einan ta sinta mes un kaminda. No tin un reglanan skibi ken ta sinta na unda.
Pero e grupo mes outomátikamente a krea e regla di etiketa di bon manera ku niun hende no ta sinta riba stul di otro.
Esei ta un ehèmpel di kon un grupo mes ta krea su reglanan.

Lo bo yega sierto kaminda anto bo ta nota ku hendenan ta komportá na un sierto manera.
Si realmente bo ke haña akseptashon den un grupo anto e ora ei bo tambe tin ku adaptá bo mes na e manera ku e hendenan ta komportá einan.

Ta nifiká ku si bo yega un kaminda i bo ke pa akseptábo den e grupo, lo ta bon pa promé kos ku bo hasi ta opservá kon tur hende ta komportá.
Ke men ku si bo yega un kaminda anto tur hende ta papia duru hari, ta nifiká ku papia duru hari no  ta problema.
Si bo yega un kaminda tur hende ta trankil anto e ambiente ta hopi ketu, anto abo no por ta esun ku ta yega grita hasi bochincha.
Pasobra probablemente lo ta un komportashon ku no ta kuadra ku e bon manera di kaminda ku bo a kaba di yega.

Otro ehèmpel ta ku ora bo ta bai un kaminda; sigur awendia ku e pañanan atreví ku hopi hende muhé tin pa bisti, bo tin di wak kon hendenan ta bisti.
Si bo yega un kaminda tur hende ta bisti hopi serio abo no por ta úniko ku ta bin ku bo pechunan kasi kompletamente afó.
Pasobra esei tambe ta algu ku lo pone ku kisas bo no ta keda aseptá pasobra bo komportashon ku bistimentu no ta esun korekto. Bo manera di bisti no ta kuadra ku e manera ku tur hende ta komportá.
Mes un kos ta konta tambe ku na momentu ku bo yega sierto kaminda anto e hendenan tur ta papia un idioma anto abo ta kuminsá papia un otro idioma. Bo tin di wak si ta akseptabel pa komuniká na un otro idioma.
Pasobra no ta normal ku abo ta yega kambia e idioma ku ta usando djis pasobra abo a kana yega.

Bon manera ta algu hopi importante pa abo mes, pasobra si bo sa ku bo tin bon manera, bo sa kon bo mes por traha pa tene kontaktonan i habri oportunidatnan ku tin rondó di bo.
E kos mas mihó ku un hende por hasi na momentu ku e ta sinti ku e tin nesesidat pa sa mas di bon manera i reglanan di etiketa i protokòl; ta pa abo mes buska informashon.
Tin hopi buki di etiketa skibí, tambe na papiamentu.
Tin tambe diferente kurso, tayer i konferensha riba etiketa i bon manera.
Si di bèrdat bo ke hasi un diferensha pa bo mes, ta rekomendabel pa sin niun hende sa, pasobra nan no tin nodi sa ku abo no sa i ku ta awor bo ta buska pa sa.
Sin niun hende sa abo ta buska bo informashon riba bon manera i reglanan di etiketa.
Pasobra finalmente ta abo mester benefisiá di bo komportashon.

Ke men shonnan asina ku nos ke haña sa un informashon ku nos no sa mashá di dje, nos ta buska pa nos haña sa.
Buska pa bo sa pasobra manera mi ta bisa semper: bon manera ku etiketa meskos ku bon komunikashon ta tene tur porta habri.

]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Kumindamentu]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=62</link>
                                    <pubDate>Thu, 17 Sep 2009 03:48:10 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=62</guid>
                                    <description><![CDATA[Kumindamentu ta algu masha importante den nos komunidat i bo ta ripar’é.
Kasi tur hende di aki ta haña importante ku ta kumindá otro, kontrali na loke ta kustumber den otro pais mas grandi.
Ke men ku ora bo ta kana riba kaya hende ta kumindá otro. Maske bo no konosé un hende bo ta kumind’é .
Anto hende ta nota  si abo no a kumindá.

Pero kiko ta e punto?
Mi a ripará den último dianan den diferente lugá ku mi a yega ku mi ta bisa bondia i niun hende no ta kontestá.
Den un pais kaminda ta bisá, ku nos ta kuminda tur hende.
Ke men si nos no ta kontestá kumindamentu, anto esei ta bisa algu di e kumindamentu di nos.

Ken mester kumindá promé?
Otro kos ta ora bo kana drenta un establesimentu: ta ken abo ta kere ku mester kumindá promé?
Paso esei tambe nos tin na Kòrsou aki: ‘ta e a yega, ta e tin ku kuminda promé’.
Kisas esei ta konta si un hende bin bo kas. Pero kaminda bo tin negoshi, kaminda bo tin ku duna servisio anto hende tin ku paga p’e: ta abo tin ku risibí e hende pa e haña e smak di drenta i keda den bo lugá i gasta. 
Paso finalmente esei ta tur e  kos.
Ora un hende bin den bo negoshi loke e tin ku hasi ta gasta, loke e tin ku hasi ta laga sèn atras pa abo. 
Esei ke men ku maske bo no ta doño di e lugá tòg bo mester tene kuenta  ku e sèn ku e hende paga, maske ta tiki sèn; ta un tiki tiki pa forma e pago grandi ku ta forma bo salario.
Ke men ku ora un hende kana yega i e ta bin kumpra un produkto òf ku e mester di un servisio abo ta yam’é bonbiní, kumind’é, papia nèchi kuné, lag’é sinti su mes bon; ku ta ei den e ke keda.

I ora e ta bai yam’é ayó ku smak i bis’é ku bo lo tin gana di mir’é bèk. ‘Kòrda bin bèk’.

Kòrda ku kumindamentu por  ta na bo fabor si abo us’é na bo fabor.
I ban traha pa nos no pèrdè e dushi kustumber ku nos tin di kumindá hende.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Facebook]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=61</link>
                                    <pubDate>Sun, 28 Jun 2009 18:10:48 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=61</guid>
                                    <description><![CDATA[E fenómeno di Facebook a trese un revolushon serka nos na Kòrsou tambe. I pareu el a demostrá ku reglanan di bon manera tòg ta poko kompliká pa sierto usadó di Facebook.
Pasobra kiko ta diferente den trato di hende si bo ta amigu di nan ora bo ta atendé personalmente òf ora bo ta riba Internèt?

Bon manera ta konta tur kaminda sin eksepshon sigur si bo ke tin amigu.
E konsepto di Facebook ta ku bo por invitá hende pa ta bo amigu. Si e hende akseptá e ta hañ’é ku tur loke abo ta pone riba Facebook. Tambe di tur hende ku bo tin agregá komo amigu. Por lesa i mira tur bo keknan, tur bo opservashonnan, bo weganan, bo potrètnan, tur tur kos ku abo kompartí.
Loke ta bon, pasobra nos bèrdat ke sa mas di tur hende ku nos ke bon i sigur si nos ta den e etapa di bida ku pa por biba mester traha i no por sosialisá asina tantu.

E historia ta kambia sinembargo pasobra hopi hende ta invitá pa ta bo amigu. Maske ku nunka bo no a mira nan. Pió ainda. Despues di kòmbersashon ku un hende riba e echo ku mi no ta komprondé kon hende ku mi no konosé den bida real ke ta mi amigu riba Facebook mi a lag’é konvensémi pa tòg ta ‘sosial’ i akseptá algun hende ku ta den sirkulo di Facebook di hende ku mi konosé.
Pero despues di lesa algun remarkenan ku nan ta manda i ku no ta loke mi lo akseptá di amigu mi a kita nan bèk.
I aworakí mi ta akseptá solamente hende ku mi konosé komo un kontakto riba Facebook. Pasobra den mi kaso Facebook ta pa keda na altura i pa mantené sierto kontakto i no pa pèrdè tempu. 

Mi a disidí na buska nòmber di algun hende hopi eksitoso riba Facebook. I notabel ta ku ni un di e hendenan ku pa ami ta realmente eksitoso, no ta riba Facebook. Ni riba otro sitio pa sosialisá. Mi konklushon ta ku nan ta eksitoso pasobra nan ta dediká nan tempu na kosnan realmente importante ku ta nan amigunan mes mes, trabou, karera, famia, spiritualidat i otro kosnan ku ta mantené nan eksitoso. 

Ban bèk na amigunan riba Facebook. Pa keda amigu ku otro mester mantené tambe na reglanan di bon manera, etiketa i protokòl. Pues si bo ta riba Facebook i bo ke keda ku tur bo amigunan i haña mas amigu real aserka, mester tene kuenta ku lo siguiente:
-	Tur hende no ta pareu den bida diario ke men riba Facebook tampoko
-	Un hende konosí den komunidat riba Facebook no nesesariamente ta esun ku realmente ta mantené e kontakto. Ke men bo por ta komunikando ku un hende ku no ta e hende mes ku ta kontestá bo mensahenan.
-	Si bo a logra na haña un hende ku ta hopi konosí riba Facebook den bo lista di amigu no ta nifiká ku si un dia bo topa e hende ei personalmente ku e sa ken abo ta
-	Familiaridat ta algu ku no ta hasibu famá i gustá, ni den bida real ni riba Facebook.
-	Komportashon fe sla, no korekto, ònbeskòp, deskabeyá no ta akseptabel den bida real, ke men riba Facebook tampoko
-	Amigunan real no mester di Facebook pa gusta òf respetá otro
-	Bo dunadó di trabou tambe tin akseso na Facebook. Ke men ku e por siguibu tambe i sa kuant’or bo ta riba Facebook i kiko ta bo manera di mira bida
-	I finalmente mi tin sigur ku mayoria hende no ta interesá pa sa ki ora bo ke hasi sèks, si wesu di piská a pega den bo garganta, si bo pushi a kore a bai, kuantu batata tabatin banda di bo hamburger ni kon e mango ku bo ta komiendo ta smak. 

Mal uso i mal komportashon riba Facebook por resultá kontrali pa esun ku ta kere ku e ta benefisiá di dje.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Rèspèt mester tei]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=60</link>
                                    <pubDate>Mon, 22 Jun 2009 17:38:50 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=60</guid>
                                    <description><![CDATA[Hendenan eksitoso tin algu komun: nan sa nan lugá. I nan ta midi nan palabra. Loke ta pone ku nan ta tene kamindanan di komunikashon i di nan oportunidatnan hanchu habri.

E loke por ripará di hopi hende ku ke tur loke tin den mundu pero no tin e komportashon pa realmente logra esei ta, ku nan no sa nan lugá i nan ta kere ku nan por bisa tur hende tur kos tur momentu.

1- Sa bo lugá
Esaki ta nifiká nada otro di sa den kaso ku bo ke hasi un karera òf ke logra algu otro, di kon aserká e hende(nan) ku por ta determinante den bo progreso.
No ta pasobra bo ta mira un hende tur dia na televishon i den korant i bo ta tende un hende na radio bo ta mesora su amigu òf su pareu. 
I si bo haña numbernan di telefon dirèkt, di selular òf adrès elektróniko di un hende konosí i ku bo ta atmirá, no ta nifiká tampoko ku bo por kuminsá komuniká sin mas ku e hende pasobra abo sa ken e ta òf pasobra abo ke ta su amigu.
Loke tambe bo mester wak bon ta si bo ta riba e nètwèrknan pa sosialisá digital manera facebook/plaxo/my space/netlog/hyves etc etc. 
No ta oké pa bo invitá tur hende famá i konosí sin mas pa ta bo amigu pasobra abo sa ken nan ta. Kiko bo ke logra ku esei? I ki responsabilidat tin ora abo yama un hende bo amigu? Kon bo ta mira e hende si e disidí na no akseptá bo petishon pa ta su amigu?

2- Midi bo palabra
Otro opservashon ku mi tin ta kon hendenan ta papia ku hende ku ta den publisidat simplemente pasobra nan ta kere ku nan sa ken e hende ta. Kòrda ku sa ken un hende ta no ta nifiká ku bo konosé e hende.
Ke men ku si bo topa un hende famá òf konosí diripiente den un lugá públiko no ta korekto pa bo bai serka e hende i kuminsá hala kòmbersashon sin tene kuenta ku e hende ei por ta papiando kaba ku otro hende ku si e konosé. Pió ainda ta pa bo bai kuminsá duna opinion òf start un diskushon riba algu ku un dia bo a tende e hende bisa den publisidat. 
Tampoko ta na su lugá pa bo hasi manera bo konosé e hende i aserk’é den un tono i manera familiar. Bo por asta lanta deskonfiansa kontra di bo serka e hende ei pasobra e por pensa ‘ta ki mal intenshon e hende ei por tin?’

Hendenan eksitoso ta realmente eksitoso pasobra nan ta midi i balansá delaster un paso den nan bida.
Si abo ke ta manera nan i tambe eksitoso anto bo mester imitá e loke nan ta hasi bon. 
I keda kòrda ku abo no ta forma parti (ainda) di nan sirkulo ni maske kon abo ta kere ku bo konosé nan. Nan no sa ken abo ta i bo por hinka un hende den un situashon hopi inkómodo dor di aserk’é sin un sita i kere ku e mester tin tempu pa bo.

Ku táktika, sabiendo bo lugá i midiendo bo palabra bo por gana e kaminda di kontakto i kisas despues amistat, di e hende eksitoso ku abo ta atmirá.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: P’esei pensa promé ku papia]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=59</link>
                                    <pubDate>Mon, 8 Jun 2009 23:03:33 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=59</guid>
                                    <description><![CDATA[Bo ta topa nan. Hendenan den trabou ku ta buska diskushon riba tur kos. Ni maske nan tin un kontrakt ku ta stipulá kon nan tin di traha i nan a bai di akuerdo kuné, nan lo buska un diskushon riba un trabou eksaktamente segun nan akuerdo di trabou.
I nan ta buska interkambio di palabra ku tur hende riba e trabou ku nan ta hasiendo.

Ke men ora tin di hasi un trabou en bes di hasié nan tin algu di bisa, komentá, kritiká, opiná i tur esaki na un tono di menospresio, desagradabel i fadá pa tur hende ku ke tende sa ku nan tin di hasi e trabou.

Loke mi no ta komprondé ta dikon e hendenan ei ta keda traha mes. Banda di esei nan no ta komprondé ku bo tin di tene kuenta si bo ke keda ku un trabou di kon bo ta papia di e trabou ku bo ta kontraktá pa hasi.

Etiketa profeshonal ta eksigí pa bo trata bo trabou ku rèspèt pasobra abo i e trabou mester di otro. Tene na kuenta semper ku e manera di reklamá i komportá ta pone ku esnan ku por tuma un desishon riba bo por bai evitá di tin di haber ku bo loke por pone bo trabou na peliger sigur si bo ta traha den sektor privá.

Mihó konseho ta pa kòrda ku den kaso asina aki papia ta bal plata i keda ketu ta bal oro.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Amor, pashon i trabou]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=58</link>
                                    <pubDate>Fri, 5 Jun 2009 17:03:41 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=58</guid>
                                    <description><![CDATA[Un hende muhé profeshonal resientemente a splikami ku e ta den un situashon hopi difísil pasobra el a kuminsá un relashon amoroso na su trabou ku un superior. E tin awor miedu pa pèrdè su trabou pasobra e relashon a kompliká i nan tur dos a bai di akuerdo for di kuminsamentu, maske ku tur dos ta soltero, pa tene e relashon sekretu.
Komo ku e mester duna kuenta di su trabou na e hefe ku e ta den relashon amoroso kuné e ta sinti ku despues di un diskushon fuerte privá, nan lo no por sigui kisas ku e relashon i awor e ta duda den su posishon na trabou.

Riba su mes no ta importá ku ken bo skohe pa kuminsá un relashon sigur si tur dos ta soltero i no tin otro kompromiso den otro relashon amoroso.
Pero ta keda un realidat ku bo mester konsiderá sigur komo hende muhé ku a studia i ku a trata na haña i mantené un posishon bon den un trabou kiko realmente ta bal un relashon.
Sin ku niun hende por mira futuro mester konsiderá tur loke tin den un relashon i loke ta bini pa motibu di e relashon, promé bo sigui kuné.

Tin organisashon i empresa no ta pèrmití relashonnan amoroso ofisial sigur no si tur dos ta den posishon klave. Semper ta pidi unu na bon pa bai i segun mi a opservá semper ta e hende muhé mester a bai.
Hopi biaha e hende muhé por haña su mes den e situashon ku e mester bai demostrá mas tantu ainda ku ta profeshonalmente e meresé e trabou i no ku ta pa rasonnan no étiko e tin su posishon.

Si abo no ta akshonista den e empresa kaminda bo ta traha i den kaso ku abo komo hende muhé ke konsiderá un relashon amoroso ku un kolega i sigur ku un superior, lo ta semper bon pa averiguá kiko ta e reglanan skibí i no skibí di etiketa i protokòl den e organisashon pa abo trahadó, relashoná ku formamentu di pareha.
Òf si bo mira ku e relashon ta birando algu serio ta bon pa un di boso dos mes skohe pa buska un otro (mihó) trabou den otro organisashon pa evitá kualke komplikashon.

Pasobra no ta importá kon bo kubri òf presentá e relashon spesífiko aki: lo bin papiamentu riba abo i riba boso, mas kuestionamentu di abo su abilidat profeshonal i tur esakinan lo ta balast i estorbo sin nodi den bo esfuerso pa bai dilanti den bo trabou. I maske nos tur lo no ke kere: ta importante kiko ta bisa di bo den bida sigur na momentu ku bo ta hasi un karera. Kualke kos negativo ta impaktá i por kibra tur bo ilushon i esfuerso serio di tin un trabou ku ta duna bo mes un rekonosementu.

Kisas simplemente bo mester rekonsiderá emoshon si bo ke keda, skapa i tene bo bon trabou i nòmber.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Bon bisiña i komunikashon]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=57</link>
                                    <pubDate>Mon, 1 Jun 2009 16:33:14 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=57</guid>
                                    <description><![CDATA[Tin basta historia di bisiña ku bisiña ku mi a lanta tende ku sa lagami duda kon hende por komportá di e forma ei sin kultura, bobo i te asta hiláriko.
Ta ora bo haña bo mes den un situashon bo mes ku bisiña, lo bo por komprondé kiko ta nifiká di tene bo mes na reglanan di étika i di protokòl tambe ku bisiña ku su komportashon ta lagabu duda ku e ta konsiente.

Un aspekto importante ta pa ta sosial sin ta familiar ku bo bisiña. Bisiñanan ku ta pasa riba otro sin kuminda ta bisando ku ni maske kiko pasa nan no ke tin kontakto ku otro bisiña. Ta pòrnada tin e dicho sabí di ku un bon bisiña ta mihó ku kualke famia leu?

Bisiña sin toleransha ku otro, bisiña ku ta molostiá otro, bisiña ku ta kontribuí pa tin problema. Tur ta realidatnan ku den 2009 tei ainda. Loke ta e úniko kos ku lo yuda un bario i yuda famianan den un bario ta si tin bon komunikashon entre na promé lugá adultonan den e bario.

Bon komunikashon ta urgente komo base pa desaroyo konstruktivo. Bon komunikashon pasobra ta dushi pa biba huntu ku hende ku sa kiko ke men i kiko ta nesesidatnan humano.

Ami ta konvensí ku no por tin niun rason ku un hende ta invertí den un kas den un bario pa despues e mes hasi pa ambiente rondó di su kas no ta unu ku ta favoresé. Si no ta asuntu  ignoransha lo ta úniko konsehero.
Ta p’esei hende mester ta konsiente (www.konsiente.com).
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Bon manera ta válido sin eksepshon]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=56</link>
                                    <pubDate>Thu, 14 May 2009 14:05:49 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=56</guid>
                                    <description><![CDATA[Uso di telefòn selular a pasa frontera di loke ta akseptabel den tur gremio. Awendia si bo ke ta so ku un hende bo tin di hasi un sita ku e persona pa laga telefòn pro lo ménos den outo sin bo sa ku ta ku mundu kompletu bo por ta atendiendo.

Algun ten pasá tabata un anochi mi turno pa a entretené un hende ku a bin di afó. Mi a bai buska e persona na e hotèl kaminda e tabata keda i a skohe pa bai sena na un restorant kaminda tin henter un show rondó di e preparashon di e kuminda. Mi mester bisa ku mi preferensia di kuminda no ta loke tabata keda ofresé einan pero mi a bai einan komo un gesto di hospitalidat krioyo na un  bishitante di nos isla.

Nos a yega na e restorant i despues di a pidi kuminda telefòn selular di e bishitante a bai. E señora aki a kontestá e telefòn masha trankil sin ni indikámi pa ward’é un ratu. E preparashon di e kuminda a kuminsá i kaba i el a keda papia masha trankil miéntras ku esei tabata pa loke e a pidi.
Su kombersashon na su telefòn selular a dura sigur 20 minüt nèt sufisiente pa e kòki prepará su kuminda i bai i mas ku sufisiente pa ami komprondé kon fe sla i sin kultura e persona aki ta. Pa kolmo el a kuminsá kome papiando na telefon. 
Despues di a kaba su kombersashon el a sigui kome, no a ekspresá un diskulpa pa e kombersashon ku segun mi por a skucha no tabata atend’é un asuntu di bida i morto.
Mi a remarká ku esei no ta algu di hasi i el a wak mi i puntra kiko mi ke men pasobra e mester a atend’é e yamada ei.

Etiketa
Dos kos a hunga un papel aki. Faltamentu di rèspèt ku un hende ku ta tratabu bon komo stranhero den su pais i fayamentu ku etiketa di telefòn selular. 
Miéntras ku tur hende ke sikiera aparentá eksitoso ta netamente konosementu di reglanan di etiketa ta determiná kon otro hende ta eksperensiá bo éksito i kon bo imágen di éksito ta keda trahá. 

Den kaso ku abo ta invitado òf wéspet tene kuenta kon e komportashon korekto ta:
Si bo ta den un otro pais kòrda debolbé kualke gesto di hospitalidat ku algu ku bo ta biaha kuné pa den kaso bo topa un hende ku bo mester gradisí. Por ta un mínimo di un pen òf algu otro ku ta hasi propaganda pa Kòrsou òf bo empresa/organisashon.
Òf sòru pa abo paga ora ku un hende demostrábu hospitalidat den su pais.
I e telefòn selular? Si bo no ke tin e titulo di ta ònbeskòp i bo mester atend’é un yamada urgente, bisa e hende ku bo ta sali kuné ku bo ta pendiente di un yamada i ku lo bo mester atend’é i ora bo haña e yamada tené kòrtiku.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Etiketa na selebrashon di trabou]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=55</link>
                                    <pubDate>Tue, 12 May 2009 03:53:14 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=55</guid>
                                    <description><![CDATA[Sa tin hopi momentu di selebrá na un trabou. Por ta un hubileo, aniversario, kumpleaño, selebrashon di fin di aña òf djis un ‘happy hour’.
Kual okashon ku e ta abo ku ta den servisio, mester kòrda ku pa bon ku bo por pasa, ku ta bo trabou bo mester protehá.
Duna pues atenshon na e.o e siguiente puntonan anto bo por garantisá bo mes di un komportashon profeshonal i eksitoso:

Presentá
Bo mester bai un fiesta di trabou pasobra bo tambe ta parti di e totalidat. I esaki ta bon oportunidat pa sosialisá ku koleganan ku normal bo no tin kontakto kuné òf ku bo ke konosé mihó. Tambe bo por laga bo superiornan haña un bon imágen di bo.

Bisti korektamente
Buska pa sa promé ku e evento kiko ta e manera di bisti pa un okashon asina ei. Sigur hende muhé mester tene na bista ku si na trabou bo ta bisti sèt di bachi òf unifòrm ku ta kubri bo kurpa, ku no ta na su lugá pa bo kana yega bisti demasiado sunú, djis pasobra ta na moda.

Alkohòl
Tur hende sa di historianan di kon sierto empleado a komportá na fiesta despues di a bebe di mas. Ta bèrdat ku e alkohòl tei pa bebe, pero wak pa no ta abo ta esun ku ta laga alkohòl kontrolábu ku despues ta abo su komportashon ta esun ku ta deleitá tur hende na trabou.

Kuminda
Meskos ta konta pa loke ta komementu fe kòntròl. No yena bo tayó di mas. Mihó bo bai dos tres biaha bai kue kuminda i no kue den un biaha un tayó asina yen pa despues bo lag’é para.

Herarkia
Herarkia ta keda eksistí na fiesta di trabou tambe i tur hende no ta pareu di otro.
Esaki ke men ku bo mester tene kuenta ku ken bo ta papia i kiko bo ta bis’é. Imaginábu:
Normalmente bo no sa papia ku bo direktor pasobra e komunikashon pa yega n’e ta bai via di bo hefe direkto. 
Lo no ta sabí si bo kana bai serka e direktor i spera ku pasobra tur hende ta pasando bon, ku awor abo por start un kombersashon kuné i sigur no hasi familiar kuné. Laga e tuma inisiativa di aserká i papia ku bo.

Gratitut
Kòrda ku yama danki semper ta duna indikashon ku bo ta un hende kulto. Ke men sin importá kosnan ku sa sosodé na trabou, yama danki despues di e evento, ku boka mes, pa a haña un invitashon.


I kòrda ku nada ku no ta kustumber, no por ta normal den un ambiente di fiesta di trabou. Ku e meta di wanta bo trabou bo por hari, gosa, baila pero na midi i ku distansha profeshonal. 
Si abo no ke kometé suisidio profeshonal bo ta garantisá bo mes ku bo sa bo lugá i sin importá ki posishon bo tin ku bo ta komportá bo mes.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Ku bon komunikashon nos ta tene tur porta abri]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=54</link>
                                    <pubDate>Thu, 7 May 2009 18:01:35 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=54</guid>
                                    <description><![CDATA[Tur hende tin nesesidat pa haña akseptashon di otro hende.
Mi a pensa basta tempu kiko ta mihó tópiko pa pone den mi blòg i ku na mes momentu ta algu ku un hende por benefisiá di dje i no simplemente tuma komo un konosementu adishonal.
Entrante awe mi blòg ta trata simplemente etiketa i bon komunikashon pa asina ei tur hende ku ke haña tep di kon ta manera mas efektivo pa komportá.
Lagami sa bo opinion òf manda bo pregunta si bo ke haña un opinion di kon ta mihó manera pa komportá.


Di biahe
Bo mester bai di biahe òf bo ke bai di biahe. Kaminda bo ta bai tin un hende ku bo konosé òf nò, ku a ofresé pa en bes di bo bai keda den hotèl bo bin keda na su kas pasobra e tin un kamber bashí.
Si bo skohe pa hasié anto tene kuenta ku tur regla di etiketa i protokòl ora abo ta den kas di hende.

Pa kuminsá puntra kiko bo mester paga. Si nan bisabu nada, sòru pa sea trit nan sigur un biaha pa bai kome den un restorant na drechi/karu; òf kumpra un bukèt di flor grandi pa nan, òf si nan tin yu regalá e yu ei algu di balor. Bo por simplemente tambe laga ora bo ta bai, un suma mínimal di $50 pa dia den e kamber ku bo a keda ku un nota di gratitut, si bo a kome i bebe riba nan gastu. 
Hende, maske ku nan bisabu ku nan no ta kobrabu, ta spera si ku bo ta yuda kubri algun gastu òf sikiera ta demostrá bo apresiá pa nan hospitalidat, sigur si nan no debebu nada!

I ora abo ta den nan kas, tene e espasio kaminda bo ta keda limpi, no laga kos bentá niun kaminda, ofresé pa yuda laba tayó òf pone kosnan di kibra despues di a kome den kushina i tene nan baño i WC limpi, sin kabei tur kaminda ni laga kosnan personal di niun forma den kaminda.
Tampoko fia nan telefòn pa hasi yamada pa Kòrsou ku e resultado ku nan resibu di telefòn ta bini ku un suma astronómiko pa nan paga ora ya abo ta bèk na Kòrsou.

Tene kuenta ku nan reglanan, kustumber, kultura i rutina. P.e. bo no por ta mardugá den kas di hende ta wak televishon duru duru miéntras ku nan mes ta drumi pa bai traha manisé. Tampoko bo por invitá hende bini bishitábu na kas di hende sin outorisashon di e doño di kas i sin ta den presensia di e doño di kas.
Opservá tambe herarkia den e kas, ken ta esun ku ta kordiná e kas? No asumí pasobra tin un hende hòmber ku ta e ta esun ku bo mester pidi pèrmit òf informashon.
Si bo ta hende muhé i tin un òf mas hende hòmber adulto den kas, tene masha kuenta kon bo ta bisti i sinta den nan kas den nan presensia. Sin bo ke bo por ta mandando señalnan inkorekto ku por resultá ku abo por hañabu den situashonnan íntimo no deseá.

I si abo keda na kas di hende den nan pais prepará pa ta dispuesto pa laga nan keda den bo kas ora ku nan bishitá Kòrsou. Keda sin debolbé un hospitalidat ta simplemente kos di fo’i sla i ta demostrá ku bo no ta hende pa atendé kuné.

Semper despues di a hasi uso di hospitalidat di un hende den su pais, den kualke forma ku esei por tabata, kòrda manda un karchi òf e-mail pa yama danki pa nan hospitalidat.
Kòrda ku hospitalidat tambe tin límite i ku bo no sa nunka ki dia abo mes òf un hende yegá di bo atrobe mester hasi uso di e kontakto ei. 

I gosa di bo biahe………
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Bida ta un buki]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=53</link>
                                    <pubDate>Sun, 1 Feb 2009 23:45:26 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=53</guid>
                                    <description><![CDATA[Bida ta un buki i esun ku no biaha ta lesa solamente un blachi. Mi no sa di ken e dicho ei ta pero mi gust’é. 
Ta bèrdat ku biahamentu ta kambia bo manera di wak bida. E manera ku bo ta wak bo mes. Ora bo ta biaha bo ta hañabu konfrontá ku kosnan ku bo no a kere ku por ta bèrdat. Bo ta mira otro hende, otro manera di kome, di papia, di bisti, di komportá, di namorá, di reakshoná.
Si bo ta hende mente abri ku ta respetá otro hende te asta bo por siña di e otro hendenan, loke nan tin mihó i loke nan ta hasi ku ta benefisioso. Esun ku ke por siña asina tantu di loke tin den otro parti di mundu.

Un kos ku bo ta komprondé tambe ta ku no ta solamente nos por ta sin informashon di otro pueblo pero nan tambe hopi biaha no sa di nos. I ora hende di pueblonan ku no sa topa ku otro topa; nos kada un por disidí kon nos ta bai benefisiá di e enkuentro ei.
 
P.e. resientemente mi a haña un e-mail estilo di kadena di un hende ku a mand’é komo su asombro i di esun ku a manda é, e e-mail na promé instansha) riba sistema di kome na sierto parti na Asia. Un e-mail ku mester tabata un intento pa ami tambe ku ta risibié sigui mand’é i sigui hari i chèrchè ku kon por tin hende ta kome e kosnan ei.

Esnan ku ta distribuí e e-mailnan aki no ta realisá te pa komprondé ku di e forma ei nan ta ekspandiendo un falta di rèspèt pa ku kustumber, kultura i pueblo ku ta diferente den nos bista i den nos manera di wak basá riba nos estilo di bida oksidental.

Ku e mira ei nos ta husga esun ku a nase den otro parti di mundu kompará ku nos.
Awor nan ser diferente, nan smak diferente ta rason pa nos grita hari bisa ‘Cheeeeeee’?
Si ta asina anto mi tin miedu di nos reakshon ora otro pueblonan reakshoná riba nos na un manera ku nos ta haña no agradabel.
Kon nos ta sinti ora un turista bisa ku e ta desapuntá pasobra e no a mira kustumbernan mas típiko ku por ta di nos, miéntras ku nos ta hasiendo tur esfuerso pa nos mustra mas oksidental posibel?
Kon nos ta sinti ora loke nos ta bende òf duna komo rekuerdo di nos pais tin asina grandi skibi bou di dje ‘Made in China’ pasobra nos mes ta muchu bon pa sinta produsí kosnan lokal pa e bishitante?
Kiko abo ta bisa e bishitante ku ta e kos ku ta nos so tin, hasié kaweta pa sa mas di nos òf te asta pa e traha un e-mail i manda rònt pa su amigunan?

Biahando nos por kompará otronan ku nos i mira kon importante patriotismo ta pa un pais por akseptá su mes kosnan pa asina ei hasi su mes i su pais mas interesante pa bishitantenan.

Dios Bendishoná Kòrsou. 
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Suku mes mester gaba su mes.]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=52</link>
                                    <pubDate>Mon, 26 Jan 2009 12:36:49 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=52</guid>
                                    <description><![CDATA[E promé hende ku mi a bisa Dios Bendishoná Kòrsou a puntrami strañá: ‘Dikon!? Kiko a pasa?’
Esei pa ami tabata e motivashon pa sigui afirmá ‘Dios Bendishoná Kòrsou’.
Kiko esei ta ku ta haña straño ku ta pidi bon pa nos mes?

Mi ta mira e promé reakshon aki den e ambiente tambe di ku ‘suku no ta gaba su mes’. Un pensamentu ku mester ta bini di un mente òf di mentenan ku no tabata ke pa nos rekonosé nos mes, ni nos kalidat pa nos no kere.
Si suku no gaba su mes, ta ken e mester konfia pa bis’é kon dushi e ta? Salu i peper? Òf hende ku no gusta nan mes? Ku ni sa ni por komprondé kon bini nan mes no gusta nan mes? Ku lo reakshoná atrobe bisando ketu bai: ‘Ai ta ko’i kèns pasobra abo mes no mester gaba bo mes!’
Si bo no por ni gusta bo mes, di mes bo no por rekonosé nada bon den otro hende siendo bo semehansa, tampoko. Ta hendenan ku no por ni gusta nan mes ta esnan ku ta konfia i kere den otro hende (=di otro pais), loke ta resultá ku nunka nan por tuma un desishon na drechi pa benefisiá nan mes i konsekuentemente tambe benefisiá Kòrsou. 
Nan ta yu di Kòrsou i ta kumpra serka 'no yu di Kòrsou'. Nan ta kere den tur loke keda importá di otro lugá ku nan a skohe pa duna preferensia  riba loke nos mes por aki. Nan ta papia kontra Kòrsou. Nan ta manda nan yunan studia afó i splika e yunan pa no bini nunka mas bin traha aki, eksportando asina ei kapasidat impagabel. 
Bo mes kisas tambe lo tin un òf mas ehèmpel.

Nos ta wak patriotismo di otro pais sin komprondé ku tin asina tantu kos ku ta wanta nos di ta mihó posibel den nos pais, pa nos mes i pa nos komunidat. Ta p’esei nos mester ta mas konsiente. 
Konsiente di kiko ta pone ku nos no ta respetá otro. Konsiente dikon nos no tin mas éksito. Konsiente di kon nos no ta rekonosé nos éksito.
Konsiente di ken nos ta tuma komo ehèmpel. Konsiente dikon mester manda yu skol. Konsiente dikon mester lesa tur dia ku mucha den preparashon pa nan futuro. Konsiente di kon mester skucha en bes di papia. Nos mester ta konsiente di hopi hopi kos.
Nos mester ta!

I si nos ke, nos tambe por i nos tambe ta sòru pa e kambio asina nesesario ku Kòrsou meresé pa nos futuro Pais Kòrsou ta e lugá kaminda nos por biba, bon!

Dios Bendishoná Kòrsou.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Evaluá.]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=51</link>
                                    <pubDate>Mon, 19 Jan 2009 01:05:51 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=51</guid>
                                    <description><![CDATA[Dr. Rachnilda Arduin a bisa den e programa NotabelTV djasabra último ku un hende mester evaluá su bida tur aña. Pa wak kon a bai, kiko por a b ai otro. I pa tuma desishon riba konosementu i eksperensianan ku tin awor aki. Ami ta kompletamente di akuerdo kuné pasobra segun ami kada bes ku bo evaluá bo mes bo ta kue bo mes manera un bòl di hilu ku yen kònòpi i saka e kònòpinan òf sikiera trata na saka nan.
Ta p’esei mi ta kere ku evaluashon personal realmente ta un punto masha importante den bida di tur hende. Sigur si komprondé ku e evaluashon ta pa e hende mes su progreso. Evaluando bo mes bo ta bai logra na haña masha hopi konosementu personal ku di e forma ei ta pone ku bo por tuma desishonnan konsiente.

E evaluashon aki no mester ta algu kompliká.
Kuminsá na disidí ku bo ke pa kos bai mas mihó pa bo. I ku bo ta wak kiko ta bo opstákulonan pa asina ei e opstákulonan ei haña un tratamentu di bo.
Djei kai sinta ku un pèn ku papel i skibi loke bo ta pensa ta loke abo a hasi, kaba kiko bo mester hasi. I ku e datonan ei ku ta sali fe bo alma bo por tuma desishon pa wak ki ta kambionan profundo ku bo ta bai hasi.

I no rabia ku bo mes si bo no tene bo mes mesora na loke bo mes a stipulá. 
Ta hende bo ta.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Traha na kas]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=50</link>
                                    <pubDate>Thu, 15 Jan 2009 13:32:24 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=50</guid>
                                    <description><![CDATA[Bo ta un hende muhé ku a logra na haña un trabou ku ta lagabu sintibu bon pasobra e pago ta manera bo ke i bo gusta loke bo ta hasi.
Pero bo tin yu òf bo tin un mayor ku bo tin di kuida. Kiko awor?
Si bo ta un hende ku sa ku bo por ta disipliná, ku bo sa kon kordiná bo asuntunan, mi ta rekomendábu pa traha na bo kas.
Tin chèns ku bo por regla ku bo doño di trabou kaminda ku bo ta trahando pa p.e. mitar dia pa siman bo ta na kas i e otro mitar bo ta na trabou. Òf bo por regla pa un par di dia pa siman so bo ta na trabou.
Òf bo por kita kompletamente for di trabou i traha na kas. No laga esei spantabu. Pasobra hopi hende muhé maske niun otro hende no ta ripará ta logra basá riba nan eksperensia i kontaktonan ku nan tin, na gana muchu mas sèn, den nan mes tempu, trahando pa nan mes i miéntras nan por dediká tempu valioso na wak yu òf atendé ku nan mayor.
Importante ta pa bo tin un espasio sea den bo kas mes òf pega na bo kas ku por keda drechá komo ofisina. Esaki ta sumamente nesesario. Pa bo mes bo mester di e sensashon di ta bai trabou i no ku bo ta hasi esaki komo parti di bo trabou di kas.
Bisti tambe tur dia nèchi pa bo bai bo trabou. No bai sinta traha den bata ni paña fe òrdu. I sòru pa bo hole dushi i bo tipo ta drechá.
I sòru pa keda den kontakto ku hendenan ku ta den bo ramo di trabou. Ta p’esei tin aktividatnan di normalmente pafó di trabou, pa topa otro.

Kontrali na loke hopi hende ta kere e desishon pa traha na kas no ta nifiká ku e ta bai stroba bo karera. Kisas netamente ta e desishon aki ta bai dunabu oportunidat di duna bo karera e estímulo ku tantu bo tabatin mester di dje pa porfin demostrá, na promé lugá abo mes, kon bon bo ta.
Riska, pasobra finalmente ta bo felisidat i trankilidat ta konta. I mi ta dispuesto semper pa dunabu informashon basta bo ta serio.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Bo ta topa nan]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=49</link>
                                    <pubDate>Mon, 12 Jan 2009 16:09:41 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=49</guid>
                                    <description><![CDATA[Si, ta tur ora bo ta topa ku nan. 
Hende ku ni maske kiko pasa no ta hasi loke ta palabrá. Na trabou, den organisashon sosial, na kas.
Ta palabrá un kos komo parti di un planifikashon ofisial, teniendo kuenta ku prosesonan. I tur hende ta haña e tarea di kiko nan tin di hasi.
Tin un hende sinembargo ku ni maske kon palabrá, kon akordá, finalmente e ta hasi loke e ke. E ta bisa loke e ke. I e ta tuma desishonnan kontrali na loke mester. Anto si mester hala su atenshon ta sea hunga kèns òf ta bira agresivo i ta tuma un komportashon i aktitut no deportivo.

Awor, por ta bèrdat ku ta logra e mesun resultado ku e aktuashon di e persona spesífiko ei. Pero ta keda ku tur hende sa e ora ei tambe ku tin un hende kontrali den e proseso.
I ku e hende aki por ta e strobadó di kos di mas grandi ku tin.
Hopi biaha e hende ku ta hasi e kos aki no ta esun di mas bobo. E no ta esun ku no ta komprondé bon kiko ta i kiko mester pasa.
E ta esun sinembargo ku segun su komportashon ke demostrá ku e ta konta i ku e ke ta importante i ku su opinion ta mas importante.
Ta p'esei e ta hasi loke e ke i ta bai pa malu kontrali na loke ta palabrá.
Un hende asina ei ta molestoso pa loke mester pasa i ta un hende ku e grupo no mester den su proseso.

Hopi biaha ta papia na Kòrsou tras di lomba di e hende aki, ta lag’é sigui hasi su kos su so, te ora tur kos pega. Anto e ora ei e, sigur sigur no ta esun ku ta buska un solushon. Lo e bira defensivo i bisa e.o. ‘Wak kuantu kos mi a hasi anto ta bo(so) no ta gradisidu ku mi a hasi kos’. 
Pero kon por ta gradisidu si loke a pasa no ta loke mester. No ta manera mester ta.
I kon por ta gradisidu si un hende ku kurpa i edat adulto ta komportá manera un mucha di 2 aña ku konstantemente mester buska hende pa wak kiko e ta hasi pa e no brua lugá!

Keremi. No mester di e hende aki. Niun kaminda. No mester di hende ku ta sinti ku e si no mester sigui instrukshon. Òf ku tin e komportashon di no ta komprondé ku mester sigui instrukshon.
En bes di papia tras di su lomba mester sak’é for di e proseso, sak’é fe dje grupo i si ta un hende ku no por saka for di nada, pa bo mes trankilidat: no traha kuné, abo bai!

Pasobra finalmente loke e hende aki ta hasiendo ku su akshon di hasi kos kontrali ta ku e ta demostrando ku e si no ta respetá niun otro hende rondó di dje. I si abo si ta respetá bo mes keda leu di esun ku por stroba bo logro i trankilidat.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Kon bobo bo mes ke ta?]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=48</link>
                                    <pubDate>Thu, 8 Jan 2009 19:00:08 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=48</guid>
                                    <description><![CDATA[Un hende a splikami ayera ku no ta tur hende por hasi uso di informashon ku tin disponibel pasobra tin hende den nos komunidat ku no sa ku nan ta bobo.
Segun ami niun hende no ke pa otro hende ni pensa te pa un otro hende yama nan bobo.
I esaki a bira un diskushon interesante.
Ami p.e. ta konvensí ku keda bobo ta un eskoho. Den nos pais kaminda tur hende tin oportunidat pa haña informashon i pa haña akseso na informashon ta zona ami teribel ku tin hende ku no ke sa mas.
Por filosofiá oranan largu riba dikon hende no ke sa mas.
Kisas a siña hende akinan pa keda atras i ke men keda bobo kontra di su gana? Kisas e hende por sa pero e mes no ta komprendé dikon e no (ke) sa? Kisas e hende no ta pensa pa su mes pasobra ta mas fásil laga otro hende pensa p’e?
Kisas, kisas, kisas??????

Den Fundashon Konsiente (www.konsiente.com) nos ta trata pa laga hende haña gana di sa mas kos, pa hende haña gana pa ta kaweta i prinsipalmente pa ta kaweta pa hasi kos bon pa nos mes.
Sin hende ku ta buska pa sa nos ta den e situashon ku esun ku no sa por stroba desaroyo sea basá riba desishon ku e ta tuma pasobra e no sa òf desishonnan ku e no ta tuma tambe pasobra e no sa. Mi ke kompar’é ku un mama ku tin un yu i e mucha ei por forma solamente si e mama dun’é ehèmpel i gui’é pa e sa. Awor si e mama mes no ta interesá pa sa; si e mama no ta den kapasidat pa guia; si e mama no a haña ehèmpel pa e komprondé di kon e mester sa kiko ta kiko di bèrdat; si e mama no por mes mes; ta kon e por duna e yu loke e no tin ni sa?
Nos tur tin un responsabilidat pa kompartí informashon, motivá otro hende pa nan sa i prinsipalmente duna ehèmpel na otronan pa nan tambe sa.

Ami ta realmente prekupá pa e situashon, si ta bèrdat ku hopi hende den nos komunidat no ta interesá pa sa mas i pa sa kiko ta bèrdat. 
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Mal servisio organisá!]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=47</link>
                                    <pubDate>Wed, 7 Jan 2009 11:14:28 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=47</guid>
                                    <description><![CDATA[Den último dianan atrobe mi a sigui defensa públiko pro mal servisio, por sierto dos i tur dos ta bini di instanshanan gubernamental. Ke men e hende na kabes sin kueru di kara ta defendé públikamente ku e servisio mal duná no ta malu pero mal komprondé i ku esun ku atendé ku e servisio tambe mester wak kon e ta atendé ku esnan ku ta duna servisio. Tur esaki basta paga sino no tin servisio mes mes i ta sigui haña mas mal trato.
Komo ku tur dos ta instanshanan relashoná ku gobièrnu por komprondé ku esun ku ta defendé, maske e ta den posishon di liderazgo, no tin nodi na prekupá pasobra leinan ta defendé su posishon, niun hende no tin nada di bis’é, su posishon ta garantisá pa semper, nan tin monopolio i e no tin motibu pa prekupá pa su hendenan duna bon servisio pasobra tòg no por bai niun otro kaminda i mester paga i paga i paga pasobra no por reklamá niun kaminda tampoko.

E kos aki ta un forma di abusu organisá dirigí riba e kliente ku mester paga òf sino bai biba na un otro pais kaminda por skohe den e diferente lugánan ku si ke i ta duna servisio i kaminda si ta komprondé balor di plaka di kliente.

Algun hende ta protesta abiertamente. Otro ta keha entre amistatnan. Ami ta skibi sabiendo manera ku ya a avisámi ku mi ta haña e hendenan ku monopolio ei komo enemigu. Pero segun mi nan a outo-deklará nan enemistat pa tur hende kaba konsiderando e servisio malu ku hende mester soportá.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Rekonosementu]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=46</link>
                                    <pubDate>Tue, 6 Jan 2009 03:48:45 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=46</guid>
                                    <description><![CDATA[Ta pasa algu den nos hendenan ora nan mester duna krédito na otro hende, ora mester rekonosé ku un otro hende a hasi algu grandi.
Bo sa di e tantísimo héroenan silensioso ku ta move sin kansa den nos komunidat?
Mi no ta referí na e dunamentu di rekonosementu ku tin públikamente kada tantu tempu i dor di diferente organisashon òf instansha.
Mi ta papia di dunamentu di rekonosementu den nos bida diario. Na un yu ku a hasi algu bon. Na bo kasá, bo ruman, bo kolega òf un hende ku bo konosé ariba riba.
Dunamentu di rekonosementu na otro ta hasi abo tambe grandi pasobra e ta nifiká ku bo por akseptá ku un otro tambe por hasi algu bon òf ku un otro hende a sa di hasi algu mihó ku bo, promé ku bo.

E dunamentu di rekonosementu ta tambe algu di un komportashon síviko i desaroyá.
Den último dianan mi a opservá i eksperensiá kon hende ta trata na kita krédito di otro. Ta hasi manera esfuerso i logro di un hende no ta di dje òf ku no ta e so por a logra esei. Tin hende ta asina fresku òf kisas profundamente ignorante pa bisa un hende ku bo logro tei si pero ta pasobra tal i tal a yudabu bo por a logra ningando esfuerso grandi di un persona. I tin hende ku ta tuma rekonosementu sabiendo ku no ta nan a meresé.
Tin asina tantu ehèmpel den nos komunidat di ningamentu di esfuerso i logro di hende.
Bo a puntra bo mes kon un hende ta sintié ora hasi manera e no ta esun ku por a logra algu maske tur evidensia tei ku ta e so a logr’é? Ora kasi eksigí di un hende pa bisa ku no ta e ta bon pero ta otro hende basá riba sekso, klase, religion? Si den nos komunidat aki, ainda!

Ta interesante pa sa kiko ta laga un hende kere ku e por ninga esfuerso i logro di hende, ninga di rekonosé un hende, i kere/spera ku esun ku kual e ta kometé e inhustisia ei por sigui respet’é.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Kon alerta bo mester ta]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=45</link>
                                    <pubDate>Mon, 5 Jan 2009 12:10:45 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=45</guid>
                                    <description><![CDATA[Un asina yamá hòmber di 22 aña na Merka a disidí ku e ta mata su yu di 2 aña pa e no paga mama di e yu e $4.000 ku e tabata debe na plaka di alimentashon.
El a preferá na mata e yu òf e mama i no paga alimentashon. 
Mi a lesa e artíkulo aki ku sentimentunan di horor. Sin ku e tata tabatin anteriormente kontakto ku e yu, e mama ku inosentemente a spera/deseá/kere ku e hòmber lo tin sintimentu pa e yu tòg, a pèrmití e hòmber di buska e yu i sali kuné. I esei a resultá final di e bida kòrtiku di e yu.
Hopi hende muhé ta kai den nan mes trampa di kere ku pasobra ta e hòmber ei ta e tata ku e lo ke e yu bon.
I komunidat ku ta sostené kuentanan di ada, fantasianan sin base, ta hinka asina ei konstantemente bida di tantu e hende muhé i di e yu den peliger.
Pasobra bo no ta mira na kara di un hende hòmber ku namorá òf aparentá di ta namorá di un hende e muhé, ki intenshon e tin.
I ku un aña tras di lomba kaminda muchu hende muhé a pèrdè nan bida pa motibu di un hende hòmber ku su kabes no por tabata bon, ku no por òf ta kria e hende muhé pero ta kere ku e por manda riba dje i disidí p’e, mester ta alerta sufisiente pa nos tur.

Nos mester kuminsá mustra nos mucha muhénan hóben e señalnan di ku nan a tuma un desishon robes ku eskoho di tata di nan yu òf un hende hòmber komo nan relashon amoroso. I siña nan kon kuri bai di un situashon ku finalmente lo no ta na nan fabor i ku por ta menasa pa nan bida.
E kaso na Merka ta un bon ehèmpel di ku nunka bo no sa kon alerta bo mester ta. Aki na Kòrsou nos mester kuminsá akseptá ku ta hende muhé mes tin den su man ku ken e ta disidí na traha un yu i pió ainda ku ta e ta úniko hende responsabel pa e yu na momentu ku tin promé señalnan di un hòmber ku no ta karga responsabilidat.
Si bo mes ke lesa mas di e kaso ku a inspirámi pa skibi e blòg aki, bai riba: http://cbs13.com/national/Danny.Plat.crime.2.899552.html

Bon siman.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Eksperensia ta konta]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=44</link>
                                    <pubDate>Sun, 4 Jan 2009 15:11:13 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=44</guid>
                                    <description><![CDATA[Algu ku hopi hende sa balotá ta poder di eksperensia. Ni maske kuantu bo studia, ni maske kuantu posishon bo tin tòg semper tin hende ku simplemente basá riba eksperensia, sa mas ku bo.
Keda sin komprondé esei i tin chèns ku bo ta pèrdè e mihó kontaktonan, e mihó relashonnan i e mihó oportunidatnan.

Un señora hende grandi kaba tempu mi a kaba di bin bèk Kòrsou bin traha a bisami sin mi puntr’é, ku mi mester kòrda ku hende mas grandi ku mi semper por nèk mi pasobra nan sa mas ku mi. Lamentablemente ku e no ta na bida aworakí pa mi bis’é ku mi ta komprondé eksaktamente loke e tabata bisa.
E kos ku e tabata ke men sin mas ta pa no balotá niun hende pasobra ta eksperensia so e tin. Eksperensia tin nèt e detayenan aden ku no ta skibí den niun buki na skol. I eksperensia ta tambe loke hopi hende pa rasonnan ku nan so por sa, no ta bisa otro hende pero nan si ta aktua korektamente basá riba loke nan a siña i slag p'e den e lèsnan duru i sin pordon, di bida ku ta nan eksperensia.

Personalmente mi ta skohe hopi pa eksperensia. Mas hende ku sa mihó ku mi tin rondó di mi mas mi por tuma mihó desishon segun mi ta opservánan i segun mi ta skucha loke nan ta bisami.
Eksperensia ta impagabel i den 2009 mi ta bai duna mas atenshon na e kalidat aki den esnan ku mi ta topa.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Resolushon]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=43</link>
                                    <pubDate>Sun, 4 Jan 2009 01:19:02 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=43</guid>
                                    <description><![CDATA[Te ainda bo tin chèns di hasi e resolushon pa bo drecha, mehorá òf kambia algu ku ta strobando bo den bo bida.
Ta fásil pa mara e desishon imporante ku bo ta bai tuma na kambio pareu ku e kambio di fin di aña.
Pero sinembrgo no mester deskurashá ni legumai pasobra fin di aña a pasa i te ta aña nobo.

Ban tuma e desishon aworaki pa para òf kita algu ku no ta manera mester ta den nos bida. Pasobra miéntras ku bo keda hasi tur kos manera bo a hasié semper, lo no bini un kambio den e situashon ku abo ke mira.
Ke men si ta sea pa baha peso, pa gana mas sèn, pa miho relashon ku bo pareha/ruman/yu/amiga, pa para un adikshon òf mal kustumber: ban hasi e promesa i tuma e resolushon personal pa bo mira e kambio.
P.e. bo por afirmá bo mes tur dia, mei shen te mil biaha pa dia, bisando: ‘mi ta eksitoso’ òf ‘mi ta logra pasobra mi por’. 
Djis traha bo mes frase di afirmashon i korda semper den tempu presente.

I duna bo mes tres luna pa mira e kambio pa 2009 ta un aña manera abo ke.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: 20 aña Bright Ideas & Services]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=42</link>
                                    <pubDate>Fri, 2 Jan 2009 14:28:10 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=42</guid>
                                    <description><![CDATA[Awe mi ta selebrá ku 20 aña pasá mi a tuma e paso grandi pa kuminsá mi mes negoshi. No ku mi tabatin e ambishon semper di ta empresario. No. Pero mi mester a traha pa haña entrada i na mes momentu mi yunan a yega na un edat ku mi tabata konsiente ku nan mester di mas atenshon.
I mi a pone mi ofisina na mi kas.
Mirando bèk 20 aña mi ta konvensí ku esaki ta mihó desishon ku nunka mi a tuma tantu pa loke ta e aspekto profeshonal komo ku esun familiar. I sigur si mi mira bèk na e hendenan ku mas a trata na deskonsehámi pa tuma un riesgo asina ei.

Mi gratitut na algun hende spesífiko ku a enkurashámi ta sin límite. Meskos ta konta pa mi klientenan ku a hasi posibel ku mi por a eksistí. I tambe mi ta gradesidu na e amiganan ku semper tabat’ei ku remarke, opinion i krítika ku a ponemi para stret i bin bei ora kosnan no tabata manera mester ta.

Mi ta mira awe motibu pa rekomendá e hende muhé profeshonal ku ta duda kiko hasi i ku ke kombiná su trabou ku e tarea importante di atendé ku yunan pa e buska informashon pa wak kon e por hasié. Te asta por keda traha ku e mesun empresa kaminda bo ta traha kaba i kaminda nan konosébu kaba pero den un struktura hurídiko diferente.

Mi ta dispuesto na tur momentu pa duna informashon, sugerensia i tep si abo ke tuma e desishon ei.

Bon aña.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Bon aña]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=41</link>
                                    <pubDate>Thu, 1 Jan 2009 16:10:45 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=41</guid>
                                    <description><![CDATA[2009 a kuminsá ku e energia ku ta duna indikashon ku por spera masha hopi kos bon mes, basta bo mes hasi uso di e energia ku tin. Mi ta puntra mi mes kiko ta pasa durante di aña, kisas den promé siman mes di aña ku e energia ku tabat’ei sigur sigur  den último 24 ora. Mesun hendenan ku ta aparentá asina kontentu ku kambio di aña, ku ta alegre i ta deseá tur hende bon aña, ta bira pasa riba hende sin kuminda. Òf ta bira keda sin saka man kaminda tabata por. Òf ta sostené un mucha ku ta hasiendo algu ku no ta benefisié. Òf ta tuma desishon malu pa malu djis pa gosa di e resultado negativo.
No ta importá kiko ta meta i intenshon tras di akshonnan. Importante ta e responsabilidat ku tur hende tin pa aña 2009 bira bon pa henter komunidat.
Pasobra ta asina ku si bo ta konsiente bo ta kuida pa kos ta bon, no pa abo so; i si kos ta bon pa abo kos mester ta bon pa bo komunidat tambe sino bo no por biba manera bo ke i benefisiá di e komunidat.
Mas konsiente un hende ta pues, mas mihó desishon e por tuma, pa su mes i pa henter su komunidat.

Mi deseo ta pa den e aña aki mas hende karga nan responsabilidat pa nos komunidat ta bon. Ku mas hende ta skohe konsientemente pa Kòrsou ta bon. No bon solamente pa tur e estranheronan ku ta bini aki pasobra nan sa ku e ta bon. Pero bon pa nos mes i ku nos na promé lugá ta benefisiá di loke Kòrsou ta i tin.

Ban kuida Kòrsou den 2009 konsientemente pa nos ku ta di dje i pa esnan ku ke Kòrsou bon di bèrdat. Ke men no shush’é ni ku palabra ni ku kos. No destruí riba dje loke ta konstruí kaba ni ku palabra ni ku kos. No privilegiá estranheronan ku no tin Kòrsou na pechu i stroba e yu di Kòrsou ku ke Kòrsou bon. Apoyá yu di Kòrsou na promé lugá i despues esnan ku ke biba aki, basta ku nan ke Kòrsou bon.

Ban sòru den 2009 pa nos por keda biba bon na Kòrsou. Bon aña!
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Kumplimentu]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=40</link>
                                    <pubDate>Wed, 10 Dec 2008 17:35:43 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=40</guid>
                                    <description><![CDATA[E bentaha di tempu i oumento di edat ta ku bo ta siña apsorbé kosnan negativo ku ta pasa ku bo pasobra bo tin eksperensia di atendé ku situashonnan ku presentá.
Tuma p.e. e hendenan ku ta desapuntábu pasobra n an no ta kumpli ku loke a akordá.
Algu ku hopi biaha bo no ta spera. Bo tin palabrashonnan kla. I no den situashonnan ofisial so pero tambe den situashonnan priva i sosial. I e hende ku bo ta stens ariba, ta lagabu na kaya. I bo ta opservá te asta ku por ta pa malu e ta hasié.

E echo ku hende ta desapuntábu ta algu ku ta stroba loke mester sosode kasi tur biaha. Bo ta plania algu i otro hende mester ta parti di dje. Pero e hende ta duna boka i despues bo no ta tende mas di dje òf bo ta tende despues ora ku no mester mas.

Tin biaha mi ta kompará e faltamentu di kumplimentu ku e parti negativo di trikinan di Kompa Nanzi. Kisas nos ta siña di Kompa Nanzi e tuma hende hasi pero e triki di salba solushon si no ta keda komprondé? 
Mi no sa. Loke si mi sa ta ku danki Dios tin oumento di edat ku ta bai kombiná ku eksperensia di bida pa atendé kuné. I pa komprondé ki responsabilidat kada un di nos tin ora ta trata nos mes kumplimentu ku otro hende.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Ni maske kiko pasa]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=39</link>
                                    <pubDate>Fri, 5 Dec 2008 21:36:43 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=39</guid>
                                    <description><![CDATA[Fin di aña tei kaba i generalmente por bisa ku tur hende ta den ambiente spesial di fin di aña. Ta e tempu tambe pa laga otro hende influensiábu pa bo gasta mas tantu òf hasi gastunan ku lo bo a pensa dos biaha promé si no tabata den e temporada aki.
Si bo por para tras di bo desishon no ta niun problema. Pero kada biaha ku bo hañabu den situashon ku un hende ta purba na ponebu gasta mas ku bo por pèrmití bo mes ta nesesario pa bo wanta un ratu, konta te dies i pensa e ora ei riba loke bo ta bai hasi.

Fásil pa bisa pero posibel. I pasa dushi tempu preparando pa fin di aña.]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Hopi drùk]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=38</link>
                                    <pubDate>Sun, 2 Nov 2008 14:51:57 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=38</guid>
                                    <description><![CDATA[Bo ta topa e situashonnan ei. Den bida privá i den ambiente di trabou. Kaminda hende ta bisabu ku nan ta hopi drùk. Òf  ku ora buska kontakto ku nan no por haña nan pasobra e hende ku ta tuma mensahe ta bisa ku esun ku bo ta buska no por atendébu pasobra nan ta hopi drùk. Ke men ku bo ta haña e rospondi ei pa bo sa ku no tin tempu pa abo.

Opservá ku ta netamente hendenan ku tin hopi aktividat real semper tin espasio pa traha tempu pa loke nan mes ke i por hasi aserka.
I nan ta hende ku ta tuma kontakto bèk na un momentu òf otro i nan asina ei ta demostrá rèspèt na hende, rèspèt pa esun ku a yama, sigur den kaso ku ta den ambiente profeshonal.

Un hende ku ta proklamá su mes komo hopi drùk òf ta laga duna e mensahe ei p’e, ta  bisando realmente ku e nó ke kontakto ku bo. Ku e no ta interesá na tin niun kontakto ku bo. I si bo komprond’é bon, e ta bisa ku e no ke pa abo spesifikamente: molostié. 
No tin niun posishon ku ta hustifiká kun un hende por defendé ku e no tin tempu pa debolbe un yamada, òf kontesta un e-mail. 
Si no por awe, pasobra realmente bo ta hopi okupá, bo ta hasié pa desensia un siman despues òf bo ta sòru pa un hende yama pa bo i bisa ku bo ta yama bèk un otro fecha. Pasobra tur trabou kaminda hende seriamente no por ta disponibel pa nan mes atendé ku hende ku tuma kontakto ku nan, tin un hende indiká pa atendé esaki i evitá e mal impreshon ku por keda kreá ku e frase di ta drùk.

Sigur den sierto ambiente profeshonal bo mester komprondé e mensahe bon próksimo biaha ku no mester di un hende i bo haña komo informashon ku e hende ta muchu drùk i bo no tende nunka mas di dje; pasobra loke e mensahe ke men ta ku é, no ke atendé ku abo!

Bon siman.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Pasku ta yegando]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=37</link>
                                    <pubDate>Sun, 19 Oct 2008 19:12:19 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=37</guid>
                                    <description><![CDATA[Siman pasá mi a tende, kanando den supermerkado, e promé kantika di Pasku pa e aña aki. Esta dushi emoshon el a lanta serka mi.
Pasku ta yegando, ambiente di kos bon so, bon intenshon, dushi ambiente, ménos kalor, un pakete di kosnan bon so, ku e músika a lanta serka mi.

Mi tabata kanta e kantika di Pasku ta bai kas i mi a keda pensa riba kiko ta Pasku.
Bon mirá no tin masha kos mas relashoná ku e nifikashon real kristian di Pasku. Loke ta pasa ta ku mi a nota ku pa ami ta e loke e fecha i temporada di aña ta nifiká pa mi bon intenshonnan, mi manera di wak kiko mi ke invertí den relashonnan i prinsipalmente kiko ta e desishonnan ku ami ta tuma pasobra tin un rason.
I keremi serka mayoria si no ta tur hende, ta e rason pa hasi kos; ta loke ta hasi e diferensia serka tur hende.
E rason pa ke kos bon i e rason pa konsientemente hasi algu positivo/konstruktivo.

Nada romántiko i emoshonal pues pa Pasku. Banda di loke bo ta kere i ta konvensí di dje,  nos mester wak Pasku simplemente komo nos motibu i rason pa hasi bon, sinti bon i ke kos bon so.
Mar’é tabata asina ei henter aña. Ta p’esei mi ta deseábu for di awor aki bon Pasku, tur dia di aña atrobe.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Preferensia ku no ta molostiá otro hende]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=36</link>
                                    <pubDate>Thu, 9 Oct 2008 01:53:27 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=36</guid>
                                    <description><![CDATA[Un hóben ku visiblemente, i mi ta riska bisa sin duda, ta un heteroseksual; resientemente a sorprendé mi  ku e remarke di ku e si no tin problema si hòmber ku hòmber i muhé ku muhé kasa.
Komo ku e tópiko aki ta unu bastante diskutí mi a puntr’é pa splika su motivashon. E hóben na un manera serio a mustra su pensamentu ku no tabata basá riba emoshon pero basá riba simplemente prinsipionan humano i un rèspèt básiko pa preferensia di otro hende inkluso preferensianan seksual. 
‘Basta nan no kana molostiá otro hende pasobra niun hende no mag molostiá otro hende’, asina e hóben a bisami.

E tópiko aki ta interesante pasobra semper ta asina ku ta mayoria silensioso ta esun ku tin e bèrdat di opinionnan tené. I si mi sigui e pensamentu ei lo tin hopi hende ku no tin motibu pa bai kontra di niun preferensia seksual i ku tampoko ta bisa algu di esei.

Komo mama mi a kuminsá papia ku algun otro mama i puntra nan kiko nan lo hasi si un yu bin bisa nan ku e tin preferensia seksual pa un hende di mesun sekso. Notabel ta ku tur, pero tur mama a bisa ku nan si lo sostené i defendé nan yu pasobra ta nan yu. Mi a puntra tur si nan ta hasi esei pasobra nan ke sigui defendé e yu maske e ta un adulto kaba. Algun a bisa ku kisas ta esei, pero mayoria ta haña ku pasobra ta nan yu nan no ta bai kontra di dje djis pa su preferensia seksual. 
“Mi ta keda stim’é pasobra e no ta kriminal, el a komportá su mes semper bon, e tin bon trabou i tur hende ta gaba su manera di profilá. Mi yu no a mata ni hòrta ni lo e no hasié nunka pero ta stima e ta stima un otro hende manera e”, asina un mama indigná riba reakshonnan homofóbiko a bisa.

Mi opinion: mare nos por djis respetá otro; den un mundu kaminda tin asina tantu kos ku no por ta sosodé, pero ku ta keda akseptá; sin prekupá ku loke un hende ku no ta molostiá otro ta hasi den su bida i espasio privá.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Importashon]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=35</link>
                                    <pubDate>Wed, 1 Oct 2008 15:12:05 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=35</guid>
                                    <description><![CDATA[Tin un para straño ta kanta mainta ku mi no a tende ántes nunka. 
Asina un bisiña a bisami algun dia pasá. Komo hende ku ta lanta ku kanto di para tur dia mi mester a rekonosé ku mi a nota esei tambe. Tin den nos bario un para ku ta kanta mas duru ora solo kuminsá sali i ku ta un zonidu basta diferente. Mi a disidí na para pafó mainta trempan ora mi tende e kanto diferente aki pero no por a mira te ainda ta kua para ta hasi e zonidu ei.

Nos isla ta unu di importashon, di hende i di bestia i di yen kos mas. Pasobra banda di kanto di para otro pa no bisa straño tin tambe hende ku nunka no a mira promé den bario i anochi tin kanto entusiasmá i pashoná di sapunan coqui ku lógikamente tambe ta importashon. Sigur ku áwaseru ku a kai tin koronan kompleto aktivo anochi di coqui.
Trevor algun dia pasá a mandami un informashon den kua ta bisa ku e departamentu di agrikultura di Hawaii a kuminsá un kampaña masha intensivo pa para oumento di coqui den Hawaii. Esaki pasobra e sapunan chikí aki, originalmente di Puerto Rico i di parti sur oriental di Merka, tin un koló ku ta varia di maron kla te mas skur ku vários patronchi riba su kurpa i tambe tin biaha un liña riba su lomba, ku por bira te 6 cm, a bira un problema inmenso den e naturalesa original. Den dia bo no ta mira niun coqui I tin sospecho ku ta den pochi di mata lo ta transportá nan. Den dia nan ta skonde den blachinan den kura. E zonidu ku nos ta tende di e sapunan coqui ta bini di e coqui machu. E coqui muhé no ta kanta.
Hawaii (i mi ta riska na bisa ku serka nos tambe) su problema ta ku e coqui no tin enemigu natural den e pais. I e klima tropikal ta pone ku nan ta brui henter aña. Coquinan anochi ta kome insekto bai gol loke atrobe ta un peliger pa e populashon natural di insekto den kua ta inkluí tambe insektonan nesesario pa alimentá paranan den dia i ku ta nesesario pa fertilisá fruta i berdura.
Hopi hende ta eksperensia kanto di coqui komo bochincha loke ta komparabel ku nivel di zonidu di un mashin di kòrtá yerba. Esaki ta pone ku hendenan ta drumi malu loke atrobe ta okashoná iritashon, strès i otro situashonnan no deseá den dia.

Serka nos na Kòrsou tambe mester tin prekupashon pa kontinuashon di importashon di e coqui i tur loke ta menasá nos naturalesa. Para, coqui i te asta hende.
Pa loke ta e coqui nos tin suerte ku ta den tempu di áwaseru e tei. Pero asina ku sekura dal aden su ambiente korekto ta disparsé i e webunan no ta brui. Ke men ku nos ta skapa. Anke ku kuránan bon mantené por keda mantené e ambiente perfekto pa coqui i tambe pa paranan ku no ta di aki.
Mester hasi algu pasobra ku e importashonnan aki, nos ta kreando problemanan ambiental ku den futuro nos no por manehá.

Anto te ainda mi ke sa ta kua te para importá ku ta lanta ami i mi bisiñanan awendia.
]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Ta ken]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=34</link>
                                    <pubDate>Wed, 1 Oct 2008 15:11:35 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=34</guid>
                                    <description><![CDATA[Ayera mi a yama na un ofisina i a laga rospondi pa e persona na kabes pa e mandami un e-mail ku e informashon ku mi a papia kuné di dje anteriormente. Pa evitá mal komprondementu despues mi a pidi e persona ku a tuma e mensahe su number loke mi a haña tambe sin niun problema. I mi a dun’é mi nòmber i fam pa e duna e persona ku mi a yama.
Un ratu despues mi ta haña un email di e persona ku mia yama den kua e ta puntra ta ken mester di dje pasobra el a haña e mensahe pa manda un email pero e no sa ta pa ken.
Ke men ku e hende ku a tuma e rospondi ku mi a duna mi nòmber i email a nota solamente e email i no mi nòmber.
Komo ku e kos aki a pasa den mi ofisina tambe mi ta trata na akseptá ku tin hende ta kue un telefon pero no ta atendé e mensahe manera mester ta. I esaki no ta algu únikamente ku hende hóben ta hasi.

Mi a hañami ta traha reglanan estrikto den ofisina pa atendementu di telefon pasobra awe mi sa ku hopi hende no sa kon atendé ku telefon i nan no ta na altura di etiketa pa atendé telefon kuné.
Resientemente un empleado nobo a laga un mensahe skibi pa mi ku ora ku mi no tabat’ei un hende a yama i konfirmá un sita i a laga ora i fecha di e sita.
Mi a puntr’é ta ken a yama. Mi no sa e di. Mi a keda wak e, komo ku aki ta trata di un hende na un nivel di skol basta haltu. I mi a trata na komprondé kiko ta pasa den kabes di un hende pa tuma un rospondi pa un hende responsabel pa un empresa i no sa di ken e mensahe ta.
Kon bo ke men bo no sa mi a puntr’é. E di ku e hende a bisa su nòmber si pero e no a komprondé kiko e hende di.
Dikon bo no a pidié pa spèl su nòmber pa bo mi a puntra. E no a kontestá.
Mi a keda wak e pasobra realmente ami no ke asumí ku e no tin kunes ni ku mi ni ku mi negoshi i ku e hendenan ku mi ta atendé kuné. Pero mi ta pensa loke mi ke. 
Komo ku e empleado aki a firma e reglanan di kon atendé telefon i tòg e no por a kumpli kuné, mi a prohibié pa hisa telefon den mi kompania. Hasi bo trabou i ni maske kuantu telefon rin no mishi kuné pasobra tòg no ta hasi un diferensia si abo spesífikamente atend’é òf no.

Ta notabel ku tin hende no ta komprondé kon importante kontakto telefóniko ta en general. Kon vital ta pa si bo disidí na atendé ku telefon ku e hende ku yama mester sa ku lo no tin niun problema ku abo ta esun ku ta tuma rospondi. Pasobra un hende ta yama keriendo ku ken ku hisa ta un representante ofisial i responsabel di e lugá kaminda a hisa telefon.
E eksperensia aki awendia ta pone ku mi ta masha enkantá ku e-mail i pa kua motibu mi ta pidi tur hende pa email mi. Nos tin dokumentá e ora ei kiko ta e rospondi i bo por bai bek riba mensahenan ku tabatin anteriormente.
Anke un realidat ta ku nunka bo no por remplasá bos di hende via di telefon pasobra esei por ta mas agradabel pero no nesesariamente mas profeshonal.

Pa hasi negoshi serio i pa komuniká sigur pues e-mail sin mas ta un solushon. I e por ta inisio pa un te mas kombersashon telefóniko. Kiko abo ta pensa?

]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Yegamentu na tempu]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=33</link>
                                    <pubDate>Mon, 22 Sep 2008 14:24:49 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=33</guid>
                                    <description><![CDATA[E famoso diesinku minüt ku nan di ku ta kos di yu di Kòrsou ta algu ku ta simplemente un falta di rèspèt pa hende ku ta prepará i plania algu na sierto ora pa bo. Resientemente mi a nota na algun okashon ku hende di ken lo bo no spera, ta faya ku yegamentu na ora pa un aktividat. I despues ta skonde tras di e kustumber di yega lat ku no ta algu ku un hende mester broma mashá kuné.

Kiko mester pasa pa nos hendenan akseptá ku yegamentu na ora ta algu di simpel bon manera i ku tur hende ta gusta hende ku ta tene kuenta ku nan tempu?]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Kiko ta abo su adikshon]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=32</link>
                                    <pubDate>Mon, 22 Sep 2008 14:23:32 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=32</guid>
                                    <description><![CDATA[Resientemente mi ta tende un hende hasi un remarke riba hende adikto, indikando ku e si no ta komprondé kon por ta posibel ku tal i tal hende por a hañ’é den un situashon di adikshon.
E realidat kruel ta ku kasi tur hende, si no ta tur, tin un òf otro adikshon. E diferensia ta ku tin hende ta adikto na kosnan aperentemente inosente, ku e resultado ku nunka nan no ta hañanan den e situashon ku otro hende por bai husga i kondená nan.
Banda di adikshon na sigaria, tur sorto di alkohòl i droga ilegal, tin adikshonnan ku kasi un ta ni notabel i ku ta hasi daño na kurpa i mente di e adikto.
Hopi hende ta adikto na komementu di mas i sigur na suku i hariña blanku. Nan ta satisfasé un nesesidat no lógiko i sin mester ku kosnan di boka dushi, yen di suku i otro trahá di hariña rafiná blanku.
Otro hende ta adikto na wakmentu di televishon. Oranan largu nan ta kalma nan mes i nan dolonan, mirando programanan ku no por yudanan ku nada. Miéntras ku nan por a usa e tempu valioso aki pa hasi algu konstruktivo pa nan mes òf pa nan komunidat.
Otro hende ta adikto na hasimentu di redu, na e sensashon i plaser di papia malu di otro, preferiblemente mata otro na bida. 
Otro hende ta adikto na ningamentu di tur resposnabilidat. Nada nan no ta paga, nunka no por konta ku nan.
Otro atrobe ta adikto na miedu di habri boka i sali pa nan mes. Nan ta guli tur kos, di tur hende, manda abou i sufri den silensio pa motibu di nan adikshon.
Otro ta adikto na sèks, den tur forma. Sin por hasi nada na e dominio ku esaki tin riba nan.

Kon ku bo yam’é: si tin algu ku fuera di normal ta dominá bo bida, ku bo no por keda sin hasi, ku tin bo bida kontrolá i ku ta dunabu e sensashon di sintibu bon, ora bo hasié, anto esei ta un adikshon.
Realisá ku tur kos ku bo ta hasi, ku ta lagabu sintibu bon, tin su funshon pa abo. Sigur den kaso kaminda ku e adikshon òf e kos ku bo no por keda sin hasi; pa lubidá kualke doló òf problema ku bo tin, ta pone ku bo por hui di realidat i si por, ta lagabu pega soño i lubidá ku loke ta molostiabu tei.

Adikshon den e tempu moderno aki tin muchu mas tantu kara ku hopi hende lo ke rekonosé. Pero tin yudansa basta bo rekonosé ku tin un problema ku bo ta adikto.
Kiko ta abo su adikshon?

]]></description>
                                 </item>
                                 <item>
                                   <title><![CDATA[Blog: Sonia Garmers]]></title>
                                    <link>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=31</link>
                                    <pubDate>Mon, 15 Sep 2008 06:48:31 GMT</pubDate>
                                    <guid>http://www.seksualidat.com/weblog/index.php?cmd=blog&amp;post=31</guid>
                                    <description><![CDATA[Ayera mainta (djadumingu) mi tabatin e honor di tabata un di e hendenan ku por a gosa i selebrá un artista i personahe asina tremendo den nos komunidat ku ta Sonia Garmers. Sonia ta un hende ku ami a konosé na aña 1978 na Ulanda tempu komo periodista resien graduá mi a haña chèns pa bai entrevist’é pa e programa di radio i televishon ku mi tabatin na Radio Nederland Wereldomroep ku tabata Varia Antiyana.

Mi tabata sa di Sonia Garmers dor di su programanan na Radio Hoyer i su aktuashonnan públiko i lógikamente ku tabata un inmenso honor pa mi por a sinta su dilanti ku un mikrofon. Ainda mi ta kòrda algun detaye masha kla mes di e enkuentro ku a desaroyá tòg den un kontakto ku ami ta eksperensiá te awe komo impreshonante, inspirante i agradabel. Despues di hopi aña Sonia Garmers tabata un di e presentadónan den nos show pa selebrá hende muhé na aña 2006 despues di nos konferensha anual di hende muhé ‘About Women and Image’. Su manera di presentá i di komportá, ta demostrá un nivel i kalidat ku ta ehèmpel pa hopi hende ku mi a traha kuné.
Bo ta djis bisa Sonia kiko bo ta spera di dje i e ta kumpli segun su palabrashon. Sin bira bira, sin stroba niun planifikashon i sin hasi nada difísil. Su presentashon ayera mainta den Biblioteka Públiko di Kòrsou; den kuadro di Siman di Kultura 2008 tabata asina atrobe. Si no a planifiká nada, si no tabatin programa stipulá tambe lo tabata un mainta inkreibel ku Sonia so. Pasobra ta esei ta su hasí i loke e por mihó. 

Mi ta kai den ripitishon ku e pensamentu ku mester dokumentá mihó. Mester dokumentá pa historia ken e hendenan grandi di awe ta. Pasobra for di e dokumentashon aki ta bai sali inspirashon pa generashonnan ku ta bin. I mester dokumentá Sonia Garmers bon.
Mi ta kontentu ku mi tambe konosé Sonia Garmers.]]></description>
                                 </item>
                                 </channel>
                                 </rss>